Kamerleden keihard over schoolbestuur Maastricht

Examendebacle 354 eindexamens van VMBO Maastricht zijn ongeldig verklaard. Kamerleden verwijten het bestuur de verantwoordelijkheid af te schuiven.

Tweede Kamerlid Harm Beertema (PVV): „Voorzitter André Postema is de enige die echt verantwoordelijk is en laat het afweten. Voor een bestuurder vind ik dat moreel verwerpelijk.” Foto Bart Maat/ANP

Er is nog veel onduidelijk over het examendebacle in Maastricht, maar hierover zijn Tweede Kamerleden het eens: het schoolbestuur, Limburgs Voortgezet Onderwijs, valt veel te verwijten. „Wat ik onvergeeflijk vind”, zegt bijvoorbeeld CDA-Kamerlid Michel Rog, „is dat het schoolbestuur volledig duikt. Als er ergens een lintje moet worden doorgeknipt staan ze altijd vooraan, maar bij de grootste crisis schuiven ze de interim-directeur naar voren.”

Vrijdagmiddag werden de onderwijswoordvoerders gebeld door een geschrokken minister Arie Slob (ChristenUnie). Van 354 leerlingen uit Maastricht zijn de examens ongeldig verklaard vanwege „ernstige tekortkomingen als gevolg van onverantwoord handelen door het bevoegd gezag”. Examenkandidaten van VMBO Maastricht hadden het centrale eindexamen niet mogen maken, omdat ze hun schoolexamens nog niet hadden afgerond. Mogelijk moeten ze hun examenjaar opnieuw doen.

Chaotische bijeenkomst

Op een chaotische bijeenkomst vrijdagavond, waar het wemelde van de beveiligers, werden leerlingen en hun ouders bijgepraat. Door de interim-directeur, de inspecteur-generaal van de Onderwijsinspectie en de directeur van het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het bestuur was aanwezig, maar voerde het woord niet. „Symptomatisch”, zegt PVV-Kamerlid Harm Beertema. „Voorzitter André Postema is de enige die echt verantwoordelijk is en laat het afweten. Voor een bestuurder vind ik dat moreel verwerpelijk.”

Een heel vervelende reactie

Lisa Westerveld Kamerlid GroenLinks

Even daarvoor had interim-directeur Loek de Veen voor de camera’s verklaard dat de leraren toegewijd zijn, maar onvoldoende bewust van regels en procedures. „Een heel vervelende reactie”, zegt GroenLinks-Kamerlid Lisa Westerveld. „Raar afschuifgedrag: het bestuur is daar verantwoordelijk voor.” Ook de oproep van Postema zaterdag in Nieuwsuur aan Slob om leerlingen niet te bestraffen voor fouten van het bestuur, en zijn beslissing terug te draaien, kan op weinig steun rekenen. „Dat híj die oproep doet, vind ik niet passend”, zegt Beertema. „Als je zo’n ramp op je geweten hebt moet je niet naar Den Haag wijzen.”

Lees het relaas van Marika de Bruijn, onderwijsadviseur én moeder van een zoon die toch niet geslaagd is

‘Een koepel als deze’

Beertema, die op een grote mbo-instelling in Rotterdam-Zuid werkte maar in 2010 naar Den Haag kwam uit ergernis over onderwijsbesturen die als „schaduwministeries” opereren, heeft een analyse over wat er in Limburg is misgegaan. „LVO is uitgegroeid tot een van de grootste onderwijsbesturen en heeft alle andere besturen in de regio weggedrukt. En wat doe je als monopolist: op je handen zitten.” Daar komt bij dat voorzitter Postema tevens Eerste Kamerlid is – een voorbeeld van de „PvdA-banenmachine”, aldus Beertema. „Dit is een man die niets van onderwijs weet. Dan krijg je zo’n koepel als deze, die elke onderwijsvernieuwing omarmt maar waar geen onderwijspedagogische cultuur van rust en regels heerst.” Het LVO zegt in een reactie dat Postema „al jaren in het onderwijs” werkt en van 2005 tot 2014 vicevoorzitter was van de Universiteit Maastricht.

Soms valt er iets te zeggen voor schaalvergroting in het onderwijs, zegt SP-Kamerlid Peter Kwint. „Bijvoorbeeld in krimpregio’s. Maar ouders van leerlingen van groep 8 uit Maastricht hebben praktisch geen andere keuze dan hun kind naar een school van deze koepel sturen. Zo’n monopoliepositie is totaal niet wenselijk.”

Rol van de inspectie

Ook over de rol van de inspectie hebben Kamerleden veel vragen. „Hoe is het mogelijk dat de toezichthoudende instanties niet hebben kunnen ingrijpen, terwijl verschillende ouders hebben geklaagd?”, zegt CDA-Kamerlid Michel Rog. „Pas als er een klokkenluider naar voren stapt, komt er zoiets groots naar boven”, zegt Lisa Westerveld van GroenLinks. „Ik wil van de minister weten hoe dit heeft kunnen gebeuren.”

Er is één urgentere vraag, vinden de Kamerleden, en dat is hoe de 354 gedupeerde leerlingen het best geholpen kunnen worden. „Prioriteit 1 tot en met 354 zijn de leerlingen”, zegt D66-Kamerlid Paul van Meenen. Hij vindt dat minister Slob al zijn bevoegdheden moet gebruiken om leerlingen alsnog hun diploma te bezorgen. „Je zou denken dat leerlingen de komende maanden mondeling of schriftelijk ontbrekende examenonderdelen kunnen inhalen”, zegt SP-Kamerlid Peter Kwint. „Dan opent het CvtE maar een kantoortje in Maastricht.”

    • Mirjam Remie