Zijn de met olie besmeurde vogels nog te redden?

Olieramp in Rotterdamse haven Een tanker van het Noorse Odfjell verloor stookolie bij een botsing op een steiger. Vogels werden besmeurd, het OM doet onderzoek. Zes vragen.

Foto’s Sem van der Wal/ANP, Ginopress, David van Dam

De bulktanker Bow Jubail van de Noorse reder Odfjell raakte zaterdag een steiger van de Derde Petroleumhaven in Rotterdam, waardoor de scheepswand scheurde en 217,4 ton stookolie in het water lekte. Honderden vogels zijn besmeurd met olie. Het Havenbedrijf Rotterdam heeft laten weten de eigenaar van de tanker aansprakelijk te zullen stellen.

1 Wat is er gebeurd?

Wat de oorzaak is van de aanvaring is nog niet bekend. De zeehavenpolitie en het Openbaar Ministerie onderzoeken wat er is gebeurd en of er sprake is van een strafbaar feit. In een verklaring op de website zegt Odfjell volledig mee te werken en zelf een inspectieteam naar Rotterdam gestuurd te hebben.

Zaterdagavond hebben Havenbedrijf Rotterdam en hulpdiensten oliekerende wanden om de tanker geplaatst om verspreiding van de olie zo veel mogelijk tegen te gaan. Volgens Odfjell lekt het schip geen olie meer. Aan boord waren 2 Scandinavische en 27 Filippijnse bemanningsleden, niemand raakte gewond. De tanker voor chemicaliën bevatte geen lading. Het schip is verzekerd en volgens Odfjell heeft scheepsverzekeraar Gard ook eigen experts ingeschakeld.

2 Waar heeft de olie zich verspreid?

Van de Spijkenisserbrug en de Beneluxtunnel tot aan Hoek van Holland is olie gesignaleerd. Op de Noordzeestranden is geen olie aangetroffen, maar bij een aantal stranden langs de Nieuwe Maas wel.

Naar schatting zijn honderden vogels bedekt met olie. Veel zwanen en verder ook aalscholvers, meeuwen, ganzen en futen. Diverse dierenambulances, Zeezoogdierenhulp Kop van Goeree en het Reddingsteam Zeedieren Nederland zijn samen met brandweer en Rijkswaterstaat zondag druk bezig geweest om vogels te vangen en schoon te maken. Er werden vijftien bootjes ingezet om de vogels te vinden. Aan het begin van zondagavond waren er zo’n 200 vogels terechtgekomen in de opvanglocatie Stichting Vogelklas Karel Schot in Rotterdam. Besmeurde vogels zijn gevonden van Schiedam, Vlaardingen en Spijkenisse tot aan Hoek van Holland. Over een afstand dus van zeker dertig kilometer.

3 Wat doen het Havenbedrijf en Rijkswaterstaat nu?

In de nacht van zaterdag op zondag waren zes reinigingsvaartuigen ingezet om de olie op te ruimen. Zondagmiddag zijn deskundigen van Rijkswaterstaat en het Havenbedrijf het water op gegaan voor een schouw. Zij waren zondagavond nog bezig om hun verdere plan van aanpak op te stellen. De opruimwerkzaamheden kunnen weken, zo niet langer gaan duren, laat het Havenbedrijf weten.

Het bedrijf Hebo Maritime Services uit Zwartsluis, dat een gespecialiseerde tak heeft voor het opruimen van olievervuilingen, is ingehuurd om het opruimwerk te doen. Het sleep- en bergingsbedrijf verwierf eerder bekendheid door het bergen van het brugdeel en de omgevallen kranen na het ongeluk in Alphen aan de Rijn.

4 Is er scheepverkeer mogelijk?

De waterwegen zijn gewoon in gebruik. Behalve de Derde Petroleumhaven zelf zijn ook de Geulhaven en de Wiltonhaven afgesloten, net als een aantal jachthavens. Dat om te voorkomen dat de schepen onder de olie komen te zitten en de vervuiling zich verder verspreidt. In de Derde Petroleumhaven liggen nu 26 zeeschepen en binnenvaartschepen vast, in de Geulhaven twaalf binnenvaartschepen. Zij zullen allemaal in een speciale wasstraat moeten worden gereinigd voor ze weer op weg kunnen. Wanneer die wasstraat beschikbaar is, kon een woordvoerder van het Havenbedrijf zondagavond nog niet zeggen.

5 Zijn de vogels te redden?

Hoe langer het duurt, hoe schadelijker de gevolgen voor de vogels. Omdat ze zichzelf proberen schoon te houden komt de olie via hun snavel ook in de ingewanden. Totdat het donker was zijn zondagavond zoektochten gehouden. „De vogels laten zich ook niet makkelijk vangen, dat zit niet in hun natuur”, zegt een woordvoerder van Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond. Maandag zouden de bootjes weer direct uitvaren. In Maassluis werd zondag een noodhospitaal ingericht voor de vogels. De opvang in Rotterdam raakte vol. Het crisisteam is verder in Nederland op zoek naar andere opvanglocaties. De dieren moeten daar niet alleen schoongemaakt worden, maar ook een week kunnen blijven om aan te sterken. Door de olie en het schoonmaken is hun beschermlaag aangetast en kunnen ze niet zo weer het water in. „We hebben dus locaties nodig waar ze niet direct kunnen wegvliegen”, aldus de woordvoerder. Veel mensen kwamen zondag naar Maassluis, de verzamelplaats voor de vogels. Ze kwamen onder andere handdoeken brengen, nadat Veiligheidsregio Rijnmond een oproep had gedaan. Daar werd vanuit het hele land zo enthousiast op gereageerd, dat de dienst later zondag mensen opriep niet meer naar Maassluis te komen.

Maassluis - Op zondag 24 juni staat de dierenambulance met meerdere eenheden paraat aan de Deltaweg in Maassluis om besmeurde dieren op te vangen. Ook een brandweerboot en een boot van de Zeehavenpolitie zijn ingezet. Gisteren ontstond er een acuut probleem voor mens en dier door een aanvaring waarbij enorm veel olie in het water terecht kwam. Note; foto;s zwanen op de kade is bij de Maeslandtkering GinoPress B.V.

6 Is er nog gevaar voor mensen?

Doordat de temperaturen vanaf maandag omhoog gaan, zal de olie meer stank gaan verspreiden. Die vervuilde lucht is niet direct gevaarlijk voor mensen. Maar Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond raadt wel aan om als de geur van de olie wordt geroken, een andere plek op te zoeken. Bovendien is het mensen afgeraden om zelf vogels te vangen. Het gevaar dat ze daarbij zelf te water raken en mogelijk water met de vervuilde olie binnenkrijgen, is te groot.

    • Daan van Lent