SP-leden boos: waarom is de partij niet tegen migratiedeals?

Op de partijraad van de SP klinkt: ‘We kunnen niet iedereen toelaten’. Maar net zo goed: ‘Wij zijn toch de SP? We moeten zoveel mogelijk vluchtelingen opvangen’.

Fractievoorzitter Lilian Marijnissen. Foto Bart Maat / ANP

Het bestuur van de SP had het er niet over willen hebben op de partijraad op zaterdag, het werd toch een van de belangrijkste thema’s: migratie. Bij de deur van het partijkantoor in Amersfoort, waar de afdelingsvoorzitters en Kamerleden bij elkaar kwamen, stonden een paar SP-leden briefjes uit te delen met een tekst uit het partijlied: ‘Het rijke Westen is geen eiland, en Europa is geen fort, wie bang is voor wat vreemd is, doet vooral zichzelf te kort’.

‘Stop het rechtsaf gaan van de partij’, stond ook op de briefjes. Want waarom, vroegen de boze SP-leden zich af, had de partij zich afgelopen week niet fel uitgesproken tegen mogelijke migratiedeals met landen in Noord-Afrika, zoals GroenLinks?

Het werd een ingelast agendapunt en Tweede Kamerlid Jasper van Dijk, die voor de SP het woord voert over migratie, zei dat de SP staat voor een „rechtvaardig, maar ook realistisch asielbeleid”. Voor economische migranten, zei hij ook, was geen plek. Hij begon over „aanmeldcentra” in Noord-Afrika, een idee waar Europese leiders over gaan praten. „Op die plek kun je kijken naar mensen die de oversteek naar bijvoorbeeld Italië willen maken, maar daar geen status krijgen omdat ze vaak economische migranten zijn.”

Lees ook: Lilian Marijnissen is de gedroomde actieleider

Van Dijks punt: als ze meteen worden afgewezen, hoeven ze daarna niet meer hun leven te wagen op zee. „Wat is er sociaal aan het opeisen van het recht voor die mensen om in een bootje naar Europa te varen?”

Als het zou lukken, zei Van Dijk ook, om op die manier de migratie te verminderen, dan zou het aantal vluchtelingen dat vanuit crisisgebieden naar Nederland wordt gehaald omhoog kunnen. „Nu zijn het er 750 per jaar, dat is peanuts.” En de zaal moest zich geen zorgen maken, zei hij. „Wij gaan geen onmenselijke deals sluiten.”

Hij kreeg applaus, maar bij de microfoons stonden daarna veel kritische SP’ers. Tweede Kamerlid Sadet Karabulut zei tegen haar collega Van Dijk: „Deze deals zullen het migratiebeleid alleen maar verder aanscherpen en de grondoorzaken van migratie blijven onaangetast.” Wie zou daaronder lijden? „De migrant zelf. En ga je een land als Tunesië nog meer belasten? Wij maken onszelf chantabel voor dictatoriale regimes. Ze krijgen de middelen om hun bevolking nog meer te onderdrukken.”

Karabulut vond: „We moeten een duidelijk en dik nee zeggen tegen dit soort deals.”

Er waren ook SP’ers, zoals de vertegenwoordiger uit Noord-Brabant, die zeiden dat je „niet zomaar iedereen kan toelaten” en dat je moest denken aan „het draagvlak” in Nederland voor de opvang van vluchtelingen. In de zaal klonk zacht: „Kom er maar in, Wilders.” Veel anderen hadden vragen bij het idee dat economische migranten niet welkom zijn. „Als je geen middelen van bestaan hebt in je eigen land”, zei de SP’er uit Velsen, „ben je voor mij een vluchteling.” Een bijna emotionele oproep kwam van afdelingsvoorzitter Liam Reumkens uit Landgraaf: „Wij zijn de SP, wij zijn solidair, we moeten zoveel mogelijk vluchtelingen opvangen.”

Maar een ‘dik nee’ tegen migratiedeals komt er voorlopig niet van de SP. Volgens Kamerlid Jasper van Dijk was de partij nooit zomaar tegen overeenkomsten geweest met landen – waarom zou de SP dat nu opeens wél zijn? „We gaan er kritisch naar kijken, maar ze niet bij voorbaat afwijzen.”

    • Petra de Koning