Romelu Lukaku, de Belgische spits met internationale status

Romelu Lukaku (25) is een voetballer met een getourmenteerd verleden. Op het WK in Rusland breekt de Belgische international records.

Romelu Lukaku scoort zijn twee doelpunt tegen Tunesië. Hij schiet de bal langs de Tunesische keeper Farouk Ben Mustapha. Foto Victor Caivano / AP

Het stadion van Spartak Moskou broeit. Een venijnig schot vanaf rand strafschopgebied: goal! Een gestifte bal over de keeper: goal! Zie Romelu Lukaku met opgeheven hoofd het veld verlaten als hij na een uur licht geblesseerd moet uitvallen.

Het was lang genoeg om met twee gave doelpunten het fundament te leggen voor de Belgische overwinning (5-2) op Tunesië. De spits is hot op het WK in Rusland.

Maar noem de naam Lukaku en België reageert verdeeld. Waar voetbalfans hem prijzen als een doelpuntenmachine, zien sceptici hem als een zelfzuchtige spits, die zich (te) vaak aan het spel onttrekt. Lukaku mist het aura van neutraliteit. Een status die hij zelf soms linkt aan etniciteit. „Als het goed gaat, lees ik in de kranten over Lukaku, de Belgische spits. Maar als het minder gaat, ben ik opeens de Belgische spits van Congelese afkomst”, zegt hij in een veelbesproken, openhartig interview met de Amerikaanse website The Players Tribune.

Congolese roots

Die Congelese roots spelen naar de waarneming van vaste volgers van het Belgische elftal in Rusland publiekelijk geen rol bij de beoordeling van voetballers. België kent geen ‘kabel’ – analoog aan de Surinamers ooit bij het Nederlands elftal – beweren zij. Spelers uit de voormalige Belgische kolonie worden beoordeeld op hun persoonlijkheid, waarbij de aanvoerder van de Rode Duivels, Vincent Kompany, als bewijs wordt aangevoerd. Hij is in België alom geliefd. Als er kritiek doorklinkt op Congolezen, heeft dat een speltechnische reden.

Dat milde beeld voelt Lukaku niet altijd, zegt hij nadrukkelijk tegen The Players Tribune. De spits ervaart dat het succes hem ook weleens misgund wordt. Zoals bij zijn overgang van Anderlecht naar Chelsea en hij in Londen niet aan spelen toekwam. Bij zijn vertrek op huurbasis naar West Bromwich Albion werd Lukaku in België met hoon overladen. De toon: is hij voor zo’n kleine club naar Engeland vertrokken?

Waarom die spot, vraagt hij zich af. Waarom? „Ik begrijp niet waarom mensen mij willen zien falen”, zegt hij in het interview. „Ik heb gewoond in Antwerpen, Luik en Brussel. Ik droomde ervan om bij Anderlecht te voetballen. Ik droomde om Vincent Kompany te zijn. Ik ben een Belg, zoals iedereen die er is geboren. Wij zijn allemaal Belgen, dat maakt dit land zo cool.”

Verdeeldheid

Het bewuste interview leidt in een ander opzicht ook nog tot verdeeldheid. Waar Lukaku’s ontboezeming over zijn schrijnend armoedige jeugd sterke emoties oproept en een bombardement aan sympathiebetuigingen op social media veroorzaakt, reageren kritische geesten gereserveerder.

Hartverscheurend zijn achtergrond, daarover geen discussie, maar onvermeld blijft volgens criticasters in Moskou de rol van vader en oud-voetballer Roger Lukaku. Die zou zijn plicht als verzorger dusdanig veronachtzaamd hebben dat vrouw en kinderen amper te eten hadden, het huis met ratten moesten delen, melk aangelengd met water moesten drinken, op de vloer moesten slapen en tien jaar geen televisie hadden. Wat Lukaku weghield van voetbalbeelden.Tot zijn eerste contract bij Anderlecht zag hij nooit een Champions-Leaguewedstrijd en op school kon hij niet meepraten over voetbal.

Al is Lukaku’s openhartigheid tegenover The Players Tribune mogelijk niet in perspectief gesteld, zijn gevoelens over die barre leefomstandigheden zijn oprecht. Wat weet een kind van de oorzaken? Als hij uit school zijn moeder een keer huilend aantreft, neemt Lukaku zich heilig en onvoorwaardelijk voor de thuissituatie te verbeteren. Om zijn moeder moed in te praten, zegt hij: „Mam, ik ga ooit voor Anderlecht voetballen en dan zal alles veranderen. Het komt goed, mam. Het komt goed.”

En het komt goed, want Lukaku tekent op zijn zestiende verjaardag – 13 mei 2009 - een contract bij de Brusselse club, om kort daarna te debuteren in de finale van de play-offs tegen Standard Luik. Zijn trots overspoelt de pijn van de verspeelde landstitel. Lukaku is profvoetballer.

Internationale ster

De toekomst gloort. Eindelijk. En hoe. Via Chelsea en Everton belandt de spits bij Manchester United.

Lukaku is inmiddels een internationale ster, die op het WK in Rusland per wedstrijd aan glans wint. Hij loopt na afloop met een koptelefoon op zijn hoofd, maar met de borst fier vooruit naar de spelersbus. De spits heeft reden om ‘het baasje’ te zijn. Na twee wedstrijden heeft hij al vier keer gescoord en deelt vooralsnog de positie van topscorer met de Portugese superster Cristiano Ronaldo. Lukaku scoort altijd en overal. En dat wil hij weten ook.

Negen jaar en 71 caps voor België verder kan de spits klinkende cijfers overleggen. Hij scoort zaterdag in de tweede WK-wedstrijd tegen Tunesië zijn 39ste en 40ste interlanddoelpunt, een gemiddelde van ruim een op twee. Dat kan geen Belg hem nazeggen, zelfs niet de grote Paul Van Himst of Bernard Voorhoof, die decennia geleden tot dertig doelpunten voor de Rode Duivels kwamen. Dit seizoen alleen al maakte Lukaku voor België zeventien doelpunten in elf interlands. Ongeëvenaard.

Zijn openhartige verhaal tegenover de Amerikaanse website is best opmerkelijk voor de doorgaans vrij gesloten voetballer. Maar op de achtergrond speelt een zakelijk belang, want Lukaku heeft recentelijk een contract getekend bij Roc Nation, het Amerikaanse media- en sportmarketingbedrijf van hiphopondernemer Jay-Z, de echtgenoot van Beyoncé. De voetballer deelt die status met de zangeressen Rihanna en Shakira. De Amerikaanse markt opent zich voor Lukaku, die als wereldspits commercieel steeds interessanter wordt. Zeker als hij zijn WK-optreden met een Belgisch succes nog meer glans kan geven.

    • Henk Stouwdam