Opinie

    • Arjen Fortuin

Maak een avond vrij voor de beste tv van het jaar

Zap De Nipkowschijf ging donderdag naar De Luizenmoeder. Het was leuk geweest als de NPO een netje had schoongeveegd om de programma’s te eren die genomineerd waren.

De cast van De Luizenmoeder, winnaar van de Nipkowschijf, bij Jinek. Vlnr Diederik Ebbinge, Jennifer Hoffman en Ilse Warringa. KRO-NCRV

Je kunt wel blijven schrijven over wat er op televisie is, maar deze keer gaat het over wat ik graag op televisie had gezien, deze week. Namelijk: een herhaling. Niet om het genre, want herhalingsverslaafden komen bijna even royaal aan hun trekken als voetbalfanatici. Maar om de programma’s te eren die genomineerd waren voor de Nipkowschijf, die donderdag werd uitgereikt aan de makers van De Luizenmoeder (AVRO-TROS).

Lees ook: De Luizenmoeder wint Nipkowschijf

Want wat was het leuk geweest als de NPO een netje had schoongeveegd voor een avond met herhalingen van De Luizenmoeder, Ersin in Wonderland en In het spoor van IS. Daarbij gaat het me niet per se om de Nipkow (waar ik met twaalf anderen in de jury zat), maar om het idee van een herhalingsavond met de beste tv van het afgelopen jaar. Je zou die door interessante mensen kunnen laten samenstellen. Wat wil Beau van Erven Dorens terugzien? Of Mariëlle Tweebeeke? Een soort Zomergasten, maar dan zonder het geklets, eh, zonder de diepgravende interviews.

Op zo’n avond had ik graag het eerste deel van In het spoor van IS (BNNVARA) nog een keer gezien, waarin kinderen uit het voormalige kalifaat aan Sinan Can vertelden – en zelfs bijna naspeelden, kinderen spelen nu eenmaal graag na – hoe mensen bij hen op het plein onthoofd werden. Soms komt wat er aan ellende gebeurd is harder aan in indirecte vorm.

Op indirecte wijze tot de kern komen was ook de gedachte achter Ersin in Wonderland (VPRO), waarvan ik de aflevering had willen terugzien over het Colombiaanse Medellín. Daar zijn de sporen van drugscrimineel Pablo Escobar een toeristische attractie geworden. Volgens de formule van het programma liet Ersin Kiris zich er eerst als een ‘gewone’ toerist rondleiden en meenemen naar plaatsen als een oud buitenverblijf van Escobar, waar buitenlanders nu paintball kunnen spelen („We hebben een Pablo nodig. Wie heeft er een snor?”)

Daarna bezocht Kiris dezelfde plaatsen als journalist om de pijnlijke verhalen op te tekenen van mensen die het drugsgeweld aan den lijve hebben ondervonden. Zoals de man die een arm, een broer en zijn vader verloor in de oorlog – maar Pablo Escobar altijd als held is blijven zien. Het zijn prachtige verhalen, in een televisieprogramma dat tot in de kleinste details is afgewerkt.

Onbedaarlijk grappige scènes

De fictieve herhalingsavond kon dan worden afgesloten met een Luizenmoedermarathon, om nog maar weer eens te ontdekken dat die serie – ondanks alle pogingen tot fenomenologie – vooral een verzameling onbedaarlijk grappige scènes is.

Maar goed, die herhalingsavond moet u dus zelf bij elkaar sprokkelen; op de site NPO Start zijn de Nipkow-programma’s al handig bij elkaar gezet. In het echt had Eva Jinek alle genomineerden donderdagavond bij haar in de studio. Sinan Can sprak er zijn dank uit voor de mogelijkheid om ‘zware’ televisie te maken en zei te vrezen voor dat genre bij de aangekondigde bezuinigingen op de omroep.

Ersin in Wonderland krijgt een tweede reeks, net als uiteraard De Luizenmoeder. Diederik Ebbinge en Ilse Warringa vertelden druk bezig te zijn met schrijven. Jennifer Hoffman zat tussen haar collega’s in en moest gissen naar wat haar personage boven het hoofd hing. „Ontwikkelingen” klonk het mysterieus.

Ik ben niet tegen ontwikkelingen, al hoop ik dat de nietsontziende dialogen en ongemakkelijkheden rondom basisschool De Klimop niet worden aangetast door psychologisch gedoe. Het moet daar natuurlijk wel een hel blijven, gevangen in sublieme scènes.

    • Arjen Fortuin