Opinie

Scheiding benadeelt de moeder

Partneralimentatie

In een wetsvoorstel gaat partneralimentatie van twaalf naar vijf jaar. Maar wie zorgt er voor de kinderen, vraagt zich af.

Partneralimentatie moet versoberen, vindt Tweede Kamerlid Foort van Oosten (VVD). Samen met PvdA en D66 brengt hij opnieuw zijn initiatiefwetsvoorstel Wet herziening partneralimentatie voor het voetlicht. Daarin gaat partneralimentatie van twaalf naar vijf jaar. Het moet minderverdienende echtgenoten, meestal vrouwen, prikkelen om financieel „op eigen benen te gaan staan”. Maar het voorstel pakt zeer nadelig uit voor de zorgende ouder.

De aanname waarop deze wet leunt, gedeelde zorg voor de kinderen, is in strijd met de feiten. Moeders zorgen veel meer, ook na de scheiding. Na de geboorte van het eerste kind gaat 47 procent van de vrouwen minder werken of stopt zelfs met werken, terwijl 91 procent van de mannen evenveel blijft werken of zelfs meer gaat werken. Mannen werken gemiddeld 40 uur per week, moeders 24 uur. Van alle moeders met minderjarige kinderen werkt 76 procent niet of in deeltijd. Deze moeders willen niet voltijds werken vanwege zorgtaken.

Het grootbrengen van kinderen kost tijd, aandacht en beschikbaarheid. Een van beide partners, meestal moeder, maakt pas op de plaats om de druk van de gezinsketel te halen. Het Nederlandse parttime werken, dat in geen enkel ander land zo voorkomt, maakt dit mogelijk. Een verworvenheid.

Maar nu moet moeder meer uren betaald werk gaan doen, dicteert het wetsvoorstel. Want 40,9 procent van de vrouwen is niet economisch zelfstandig (70 procent van het netto minimumloon verdienend), terwijl circa 40 procent van de relaties eindigt in een scheiding. Dat is inderdaad een probleem, maar de voorgestelde wet is geen oplossing.

Scheiden is nu al nadelig voor moeders en toch gaan zij niet vaker werken en gaan mannen niet vaker zorgen. De koopkracht van een moeder die na de scheiding de kinderen verzorgt, daalt, terwijl die van de vader toeneemt. Moeders zullen door de voorgestelde wet alleen maar méér financieel in de knel komen. De uitzondering op de wet voor langgehuwden voorkomt dit niet.

Lees ook: Twaalf jaar partneralimentatie? Dat kan best korter

De wetsvoorstellers menen dat moeder na de scheiding weer snel in eigen levensonderhoud kan voorzien. Maar de achterstand op de arbeidsmarkt, opgelopen door de zorg voor kinderen, maakt dat veel van hen de carrièreboot hebben gemist. De gemiddelde leeftijd van de gescheiden vrouw, 44 jaar, helpt ook niet mee.

In plaats van de duimschroeven aan te draaien zijn er betere mogelijkheden om de positie van de zorgende partij te versterken. Natuurlijk is het onrechtvaardig om jarenlang voor een ex te betalen die zelf kan werken. Maar het verhaal is anders als er kinderen zijn. Vier van de tien moeders willen meer betaalde arbeid verrichten, mits dat samengaat met hun privéleven. Thuiswerkmogelijkheden, flexibele werktijden, aansluiting op schooltijden zouden een verschil maken. Verder verdient de vrouw gemiddeld minder per uur dan de man, voor hetzelfde werk. Hier kan de politiek wat aan doen.

Daarnaast moet een waarde worden toegekend aan onbetaalde arbeid in en vanuit huis, zoals zorg en huishouden. Een zorgsalaris, vastgelegd in een eigentijds huwelijks- of samenlevingscontract? Basisloon? Baarstop inzetten? Ik weet het ook niet direct. Maar echt feminisme is recht doen aan de vrouw in al haar facetten. Moederschap is momenteel het ondergeschoven kindje. Het wordt niet gezien als werk maar als bijkomstigheid. Op basis hiervan laat de overheid moeders in de kou staan. De Nederlandse vrouw moet zich de wet die haar boven het hoofd hangt, niet geruisloos laten voorschrijven.