Oekraïense regisseur hard achteruit na 40 dagen hongerstaking

Al meer dan een maand weigert Oleg Sentsov, die in een Russisch strafkamp zit, voedsel. Zijn toestand gaat snel achteruit, maar onderhandelingen over een gevangenenruil blijven steken.

Filmmaker Oleg Sentsov tijdens zijn proces in 2015. Foto SERGEJ VENJAVSKI/AFP

Na veertig dagen hongerstaking begint het lichaam van Oleg Sentsov het langzaam te begeven. Dat zei Dmitri Dinze, de advocaat van de Oekraïense regisseur, na zijn bezoek deze vrijdag aan strafkamp nummer 8 in het Noord-Siberische Labitnangi. De op de Krim geboren Sentsov werd in 2014 op de Krim gearresteerd na verzet tegen de annexatie van zijn geboortegrond en in een wereldwijd bekritiseerd proces tot 20 jaar kamp veroordeeld wegens ‘terrorisme’. Volgens Dinze kan ieder moment een crisis optreden in de gezondheid van zijn verzwakte cliënt.

De 41-jarige filmmaker ging half mei in hongerstaking, in de hoop dat het WK extra aandacht zou opleveren voor zijn verder uitzichtloze zaak. Hij eist zijn vrijlating en dat van 64 andere Oekraïners die onterecht vastzitten in Rusland en op de Krim. Zijn wekenlange onthouding van voedsel leidde vorige week tot een acute ziekenhuisopname. Deze vrijdag werd bekend dat nu ook hartproblemen en nierfalen zijn geconstateerd.

Sentsov zou veel water drinken en daarnaast hebben ingestemd met het toedienen van supplementen om zijn organen zo lang mogelijk te laten functioneren. Toch verliest hij 100 tot 200 gram per dag aan gewicht. Gevangenispersoneel zag af van dwangvoeding – een gebruikelijke methode in Russische gevangenissen – uit angst voor slechte pers.

‘Vastentherapie’

De Russische ombudsman, Tatjana Moskalkova, die hem wel bezocht, beweerde woensdag in een interview met Novaja Gazeta dat de regisseur geen gewicht zou hebben verloren en zelfs „enkele kilo’s” was aangekomen. Zij legde de vergelijking met vrijwillige ‘vastentherapie’. De Oekraïense ombudsman werd ondanks herhaalde verzoeken niet toegelaten in Sentsovs cel. Het Europese Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg eist volledige inzage in Sentsovs gezondheidstoestand.

Hoewel de internationale druk van mensenrechtenorganisaties, wereldleiders en de Europese Unie met de dag groeit en bekende artiesten als Stephen King en Johnny Depp de afgelopen jaren aandacht vroegen voor Sentsov, weigert het Kremlin tot nog toe iedere vorm van medewerking aan de vrijlating van de Oekraïner.

Uitruil

Deze week verklaarde het Kremlin nogmaals niet te willen interveniëren in de ‘onafhankelijke rechtsgang’, hoezeer de internationale druk ook zou worden opgevoerd. President Poetin zei in een jaarlijkse vragensessie „nog niet nagedacht” te hebben over een mogelijke vrijlating van Sentsov. Vorige maand was sprake van een uitruil tegen de Russisch-Oekraïense journalist Kirill Vysjinski, die in Oekraïne vastzit op verdenking van ‘hoogverraad’. Een gevangenenruil is ook onderdeel van het haperende vredesproces in Oost-Oekraïne, maar onderhandelingen tussen Poetin en zijn Oekraïense ambtsgenoot Porosjenko leverden tot nog toe niets op.

    • Eva Cukier