Zelfs op het toilet van mijn hotelkamer hangt een Botero

Waar leefden kunstenaars? Op reis naar de plekken waar zij hun stempel drukten. Deze week Colombia, geboorteland van Fernando Botero.

Foto’s Shutterstock, Chris Kewish

Fernando Botero (1932) is de grootste kunstenaar die Colombia ooit voortbracht. Dead and alive. En dat wil Colombia weten ook. Geen stad, dorp of gehucht of er is wel een avenue, park of dorpspomp naar hem genoemd. En overal op de plekken waar hij ooit een stap heeft gezet, koffie heeft gedronken of zijn veters heeft geknoopt, prijkt trots een beeld of gedenkplaat.

Vóór mijn reis naar Colombia had ik niets met zijn werk. Ik verkeerde in de veronderstelling dat het louter bestond uit dikke mannen op dikke paarden (zijn vader was een te paard rondreizende koopman), dikke vrouwen die dikke wassen doen, dikke mussen en dikke baby’s, zowel op doek als gebeeldhouwd. Want met zijn ‘dikke’ voorstellingen werd hij immers wereldberoemd.

Zelf heeft hij ooit gezegd niet te weten waarom zijn werk in het teken staat van corpulentie: „Elke kunstenaar wordt intuïtief gedreven door een bepaald soort vorm of stijl, zonder te weten waarom. Je kunt het achteraf wel gaan beredeneren en duiden, maar dat heeft geen zin.”

Maar zijn werk blijkt oneindig veel gelaagder dan het op het eerste gezicht lijkt. In het Botero museum (het voormalige woonhuis) in Bogotá hangt een schilderij dat hij maakte toen hij op jonge leeftijd net uit Parijs terugkwam, helemaal in de ban van Picasso. Een schilderij dat duidelijk op hem is geïnspireerd, met kubistische invloeden, waarin Botero het driedimensionale perspectief van de voorstelling (stoel met gitaar) als het ware platlegt.

Het museum bezit een enorme Botero-collectie, maar ook kunst die Botero verzamelde van andere kunstenaars als Matisse, Chagall, Dalí, Miró en Picasso. Botero schonk deze eigen werken en die van andere kunstenaars aan het museum op voorwaarde dat het museum gratis toegankelijk is voor het publiek. Kunst voor het volk.

Botero is sociaal bewust, en weet van politieke strijd en armoede (hoewel hij nu in Monte Carlo woont en werkt, en nog zo’n vier à vijf huizen bezit op verschillende plekken in de wereld). Hij visualiseerde in zijn werk veelvuldig de gruwelijkheden van de Abu Ghraib-gevangenis en de burger- en drugsoorlogen die decennialang in Colombia woedden. Het contrast tussen de rondvliegende kogels en het bloedvergieten op die doeken, met de typische Botero-figuren daarop (dik, aandoenlijk scheel kijkend vaak, kleine handjes en voetjes, kortom vertederend en schattig als onschuldige putti) maken de schilderijen extra schrijnend.

Het Botero Museum. Foto’s Shutterstock, Chris Kewish

Wie wil, kan zijn hele reis naar Colombia in het teken van Botero zetten want, nogmaals, geen stoeptegel zonder een Botero-verwijzing. Zo sliep ik in de weelderige Botero Suite van het Sofitel Santa Clara hotel in Cartagena waar alles, maar dan ook alles (tot en met de koffiekopjes aan toe) Botero ademt. Hij sliep er zelf ook, keurde alles koninklijk goed en signeerde de kamer zelfs op het behang, als een soort gesamtkunstwerk (de handtekening is daarna uitgesneden en ingelijst achter glas opnieuw opgehangen).

In de kamer hangt zelfs een enorme, echte Botero: een ravissante, dikke dame die, poedelnaakt, een koffiekopje vasthoudt. Een beroemd schilderij dat Botero speciaal voor de suite naschilderde, en nogal overdonderend is als je net wakker bent geworden.

Overal in de suite staan beelden van zijn hand, hangen persoonlijke foto’s met handtekeningen, staan planken vol boeken over de meester. Zelfs op de wc hangt een Botero.

De kleuren van de wanden en vloer zijn op zijn werk afgestemd, allemaal uitgevoerd door zijn dochter Lina, die ook in haar eigen huis Casa de Indias (het voormalige woonhuis van Botero’s eerste vrouw), even verderop, haar vader de hoofdrol laat spelen. Deze casa is te huur voor vakanties en Lina is een vurig gastvrouw/vertelster, dus Botero-adepten kunnen er hun hart ophalen.

Botero rules Colombia.

    • Ivo Weyel