Verboden voor vrouwen, tot dit WK

Iran Voor het eerst sinds 1981 mogen vrouwen in Iran in het stadion voetbal kijken. Daar heeft het succes van de ploeg aan bijgedragen.

Fans in Sint-Petersburg steunen met posters de Iraanse vrouwen tijdens de groepswedstrijd tegen Marokko. Foto Darko Vojinovic/AP

Terwijl de BBC woensdag goede sier maakte door voor het eerst een vrouwelijke commentator een WK-wedstrijd te laten verslaan, vierden vrouwen in Iran een gebeurtenis die voorlopig een veel grotere mijlpaal lijkt dan het debuut van Vicki Sparks op de Britse tv.

Vorige week, na de onwerkelijke 1-0 overwinning van Iran op Marokko, gingen ze zo massaal de straat op dat ze nu, staand voor een groot scherm in Teheran, de nationale ploeg met eigen ogen kunnen zien voetballen, omringd door mannen, op een plek waar ze sinds de derby van Teheran op 5 oktober 1981 niet meer mochten komen: het stadion.

Reden? De Iraanse revolutie. Na de coup in 1979 mochten vrouwen niet meer zonder hoofddoek de straat op en werden ze onder meer uitgesloten van wat tot die tijd juist een volkssport was geweest. Terwijl het land in veel opzichten modern is, vrouwen er autorijden en er werken als buschauffeur, is samen voetbal kijken er verboden. In het stadion noch in cafés.

Oud-president Ahmadinejad hintte al in 2006 naar het openstellen van stadions, maar Irans geestelijke orde had hem dat altijd belet. Volgens de sterke, conservatieve fracties zijn stadions een bolwerk waar mannen zich uitleven. Geen plek voor vrouwen.

Als gezin naar Rusland

Dit WK is dat even anders. Woensdag besloot de regering last minute om ’s avonds het Azadi Stadion te openen voor iedereen die daar, op een tv-scherm, de wedstrijd tegen Spanje wilde kijken. Duizenden vrouwen gingen en plaatsten foto’s van zichzelf op sociale media. Zelfs het officiële Twitteraccount van het Iraanse voetbalteam plaatste een foto van een vrouw uit het stadion in Teheran.

Op het WK zelf hebben Iraanse vrouwen juist alle vrijheid. Complete families bezochten gezamenlijk de duels van Iran. „4.127 kilometer, om als gezin in het stadion te zijn”, stond er op een spandoek in Sint-Petersburg. Op een ander doek: „Laat Iraanse vrouwen in het stadion.”

De FIFA liet de spandoeken hangen. Politieke statements zijn doorgaans verboden, maar volgens de wereldvoetbalbond ging het nu om een boodschap van sociaal-maatschappelijke aard. „De FIFA respecteert en beschermt degenen die zich inzetten voor de mensenrechten”, luidde een officiële reactie van de FIFA.

Wat de FIFA deed, doet Michael van Praag niet. „Sport en politiek zijn gescheiden werelden”, zegt de voorzitter van de Nederlandse KNVB.

Niet uitgesproken

Van Praag was in 2016 in Teheran om een overeenkomst met de Iraanse voetbalbond te sluiten. De samenwerking is onder meer bedoeld om via het uitwisselen van kennis en trainers het vrouwenvoetbal te stimuleren. „Zodat vrouwenvoetbal iets vanzelfsprekends wordt.”

Maar zich uitspreken voor stadionbezoek van vrouwen? „Daar begin ik niet over bij zo’n meeting. Nee, u hoeft niet door te vragen. Voor zulke zaken moet u niet bij mij, maar de regering zijn.”

Hoogstwaarschijnlijk wordt het Azadi Stadion ook voor het duel met Portugal voor vrouwen opengesteld. Een mijlpaal? Alleen als vrouwen ook ná het WK naar het stadion mogen.

    • Fabian van der Poll