Sánchez gaat voortvarend van start

Spanje Franco, Catalonië, migratie: de kersverse premier in Madrid verandert met zijn sociaal-democratische regering radicaal van koers.

Premier Sánchez en zijn hond Turca op de trappen van het Moncloa paleis, de Spaanse ambtswoning. Foto Jose Maria Cuadrado Jimenez/Moncloa/Reuters

Pedro Sánchez heeft zichtbaar geen tijd te verliezen. De 46-jarige sociaal-democraat, net drie weken onverwachts de nieuwe premier van Spanje, laat zich meteen op tal van gebieden gelden.

Hij werpt zich in Europa op als de redder van de migranten op de Aquarius, die in Italië werden geweigerd, vliegt komende week naar Frankrijk, Duitsland en Portugal om de top in Brussel voor te bereiden, kondigt aan dat het graf van oud-dictator Francisco Franco weg wordt gehaald uit De Vallei van de Gevallenen, en zegt dat hij wél de dialoog zal aangaan met de Catalaanse regiopresident Quim Torra. Zijn boodschap is duidelijk: Spanje is niet voor niets van kleur verschoten.

Toen Sánchez begin deze maand zijn oude, conservatieve rivaal Mariano Rajoy met een motie van wantrouwen wist te vloeren, vermoedden velen dat de Madrileen niet meer zou zijn dan een tussenpaus. Zijn PSOE heeft slechts 84 van de 350 zetels in het parlement. Sánchez kon alleen met de gedoogsteun van het radicaal linkse Podemos en kleine nationalistische Baskische en Catalaanse partijen een nieuwe regering presenteren.

Sánchez voelt niets voor een rol in de marge van Europa, zoals zijn voorganger Rajoy

Maar Sánchez gaat voortvarend te werk. Hij weet snel een ministersploeg van elf vrouwen en zes mannen samen te stellen met de belofte van een radicale koersverandering. En ook omdat binnen de conservatieve Partido Popular een felle strijd woedt over de opvolging van Rajoy, spreken de sociaal-democraten niet meer over vervroegde verkiezingen.

Geen snelle verkiezingen

Sánchez presenteert zich als de politiek leider van Spanje en als de sportieve familieman. De oud-basketballer laat zich om zeven uur ’s ochtends filmen terwijl hij hardloopt in de tuin van het regeringspaleis Moncloa; op de trap speelt hij nog even met zijn hond Turca. Hij geeft ook snel een groot interview aan de publieke zender TVE om te zeggen dat hij zijn termijn wil uitdienen. Als het aan hem ligt komen er in Spanje dus geen nieuwe verkiezingen vóór juni 2020.

Sánchez stelt in het vraaggesprek dat zijn regering de tijd nodig heeft om de Spaanse politiek te „normaliseren”. Hij profileert zich als een sociaal-democraat die mee wil beslissen over de toekomst van Europa. Sánchez spreekt goed Engels en kan zich redden in het Frans, Italiaans en Portugees. Hij voelt niets voor een rol in de Europese marge, zoals zijn voorganger Rajoy – die alleen Spaans en Galicisch spreekt. Zaterdag gaat hij op bezoek bij de Franse president Emmanuel Macron, in wie Sánchez op verschillende punten zijn belangrijkste bondgenoot ziet. Daarna volgen ontmoetingen met de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Portugese premier Antonio Costa.

Sánchez probeert in een snel tempo de zo geplaagde sociaal-democratie in Europa én in Spanje nieuw leven in te blazen. Met zijn actie om de opvarenden van de Aquarius op te vangen, heeft hij de internationale aandacht op zich gevestigd. Zo werd Sánchez, buiten Spanje vrijwel onbekend, opeens een bekend gezicht.

Lees ook: Spaanse premier Sánchez slaat publicitaire dubbelslag met toelaten Aquarius

In het interview met TVE stelt hij nadrukkelijk dat „de grenzen niet open zullen gaan”, maar dat „er een gezamenlijke politiek moet worden gevoerd in samenwerking met de landen van oorsprong en doorreislanden”.

Als de Europese top achter de rug is, zal Sánchez vaart zetten achter twee heikele vraagstukken in Spanje: het graf van Franco en de crisis in Catalonië. Het is volgens Sánchez nog slechts een kwestie van tijd of het lichaam van de oud-dictator zal op een andere plek, ver weg van de slachtoffers van de burgeroorlog (1936-1939), worden herbegraven. Inmiddels staat er ook een afspraak met de Catalaanse separatist Quim Torra: 9 juli, 11.30 uur.

    • Koen Greven