Na Ethiopië zelf moeten nu de buurlanden opgeschud

Hoorn van Afrika

Premier Abiy Ahmed nam woensdag het initiatief om de twee grote conflicten in de Hoorn van Afrika te beslechten.

De president van Zuid-Soedan Salva Kiir (tweede van rechts) en de Ethiopische premier Abiy Ahmed hand in hand in Addis Abeba. Woensdag ontmoette Kiir in de Ethiopische hoofdstad voor het eerst in twee jaar tijd zijn rivaal, de Zuid-Soedanese rebellenleider Riek Machar. Foto epa

De twee grootste krijgsheren van Zuid-Soedan zaten woensdag voor het eerst sinds twee jaar aan één tafel. Dat is het enige goede nieuws sinds lange tijd uit dit door honger en oorlog geplaagde land. Nog opzienbarender nieuws in de Hoorn van Afrika komt uit de Eritrese hoofdstad Asmara, waar de president ingaat op pogingen tot toenadering door Ethiopië om het twintig jaar oude grensconflict tussen beide staten te beëindigen.

Er waait plots een geheel andere politieke wind in het noordoostelijke gedeelte van Afrika en in belangrijke mate komt dit door de nieuwe Ethiopische premier Abiy Ahmed. Met zijn 41 jaar is hij de jongste Afrikaanse leider en sinds hij eind maart tot premier werd aangewezen, treedt hij als een wervelwind op. In zijn eigen land schudde hij de kussens op door belangrijke politieke en economische hervormingen door te voeren. In de regio trekt hij de vastgelopen vredesonderhandelingen in Zuid-Soedan en met Eritrea los.

Lees meer over premier Abiy Ahmed van Ethiopië

Woensdagavond gaf hij een dinertje in de hoofdstad Addis Abeba voor de twee Zuid-Soedanese kemphanen, president Salva Kiir en rebellenleider Riëk Machar. De laatste keer dat die twee elkaar zagen was in 2016 in de Zuid-Soedanese hoofdstad Juba tijdens hevige gevechten tussen hun beide legers. Riëk Machar verloor die machtsstrijd en regionale leiders legden hem huisarrest in Zuid-Afrika op. De rebellenleider is zijn isolement beu. Hij reisde af naar hoofdstad Addis Abeba.

Hardnekkige vetes

Zijn rivaal Salva Kiir staat ook onder gigantische druk. De economie van Zuid-Soedan is kapot door de oorlog en zijn onbuigzame houding om tot vrede te komen vervreemdde hem van veel bondgenoten. De Verenigde Staten, een voorvechter voor Zuid-Soedans onafhankelijkheid in 2011, verklaarden onlangs dat zijn regering iedere geloofwaardigheid heeft verloren. Washington voert steeds meer sancties uit tegen zijn regering.

De ontmoeting tussen Salva Kiir en Riëk Machar was woensdag vooral symbolisch en betekent geen doorbraak. Maar de Ethiopische premier Ahmed heeft het ijs tussen de partijen wel gebroken, zo lijkt het.

Regionale leiders praten deze week verder over Zuid-Soedan, in de hoop later deze maand op een top van de Afrikaanse Unie een overeenkomst te presenteren. Een einde aan de humanitaire tragedie in Zuid-Soedan, waar de helft van de bevolking op de vlucht is geslagen, heeft daarbij grote prioriteit.

De andere vete die Ahmed probeert te beslechten, tussen zijn eigen land en Eritrea, is zo mogelijk nog hardnekkiger. De jonge premier liet deze maand weten dat Ethiopië zich zal houden aan een oordeel uit 2000 van het Permanente Hof van Arbitrage in Den Haag, over de ligging van de grens tussen beide landen. Ahmed is bereid grondgebied op te geven aan Eritrea. De Eritrese leider Issayas Aferworki kondigde dinsdag aan te willen praten met Ethiopië, iets wat al twintig jaar niet meer is gebeurd.

    • Koert Lindijer