Lokale partij vaker in bestuur gemeente

Lokale partijen zitten in zeker driekwart van de gemeenten in het college. In elf gemeenten bestaat het college zelfs uit louter lokalo’s.

Verkiezingsposters, van partijen in gemeente De Ronde Venen, voor de gemeenteraadsverkiezingen in de polder. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

In zeker driekwart van de gemeenten zit de komende periode een lokale partij in het college, zo blijkt uit een inventarisatie van NRC. Nu in 317 van de 335 gemeenten waar in maart verkiezingen zijn geweest een nieuw bestuur is gevormd, wordt duidelijk dat lokale partijen op in ieder geval 255 plaatsen gaan meebesturen. Dat is een percentage van 76,1 procent, tegen 72,2 procent de vorige periode.

Lokale partijen boekten de afgelopen verkiezingen een forse winst. 33 procent van de kiezers stemde 21 maart op een lokale partij, tegen 28 procent vier jaar eerder. Van 2.516 raadszetels in heel Nederland groeiden de lokalen naar 2.896 zetels. In veel gemeenten, waaronder twee van de vier grote steden, werden ze de grootste partij.

Die groei zet nu door in het lokale bestuur. Waar lokale partijen de vorige collegeperiode meebestuurden in 72,2 procent van de gemeenten, groeit dat aantal nu naar ten minste 76,1 procent. Als de onderhandelingen in de laatste gemeenten die nog bezig zijn slagen, zullen lokale partijen zelfs in bijna 80 procent van de gemeenten waar verkiezingen zijn geweest meebesturen. Vorige collegeperiode gingen lokale partijen het CDA al voorbij als grootse bestuurspartij, nu wordt dat verschil groter: die partij bestuurt komende periode in 66 procent van de gemeenten mee.

Het vaakst werken lokale partijen samen met het CDA (162 keer) gevolgd door de VVD (146 keer) en GroenLinks (56 keer). In 69 gemeenten zit méér dan één lokale partij in het bestuur, in 11 gemeenten komt een college dat louter uit lokale partijen bestaat. Bijvoorbeeld in Druten, Rozendaal (Gld.), Schiermonnikoog en Simpelveld.

Overigens lukt het niet alle lokale partijen de winst te verzilveren. Van de 34 plaatsen waar de grootste partij buiten het college valt, gaat het 22 keer om een lokale partij.

    • Clara van de Wiel