Opinie

    • Christiaan Weijts

Choking challenge

Er is een kalasjnikov leeggeschoten bij het parkbankje in mijn buurt, zo lijkt het. Vierentwintig zilveren hulzen glimmen op de stoep. „Die zullen een lól gehad hebben”, zegt een buurvrouw. Natuurlijk: lachgas, in een tussenuurtje geïnhaleerd door leerlingen van de school verderop.

Toen ik scholier was, rookten we op zulke bankjes nog gewoon wiet. Je ziet ons in de cannabisgrafieken terug als dat piekje in de jaren negentig. Als zestienjarige gymnasiastjes dronken we Lambrusco uit literpakken met onze leraren op de Piazza Navona tijdens de Rome-reis. Ouders kregen vooraf een brief: misschien was het goed om ‘alvast wat te oefenen met alcohol drinken.’

O tempora, o mores… Choreograaf Hans van Manen (86) vertelde in interviews zonder gêne dat hij soms een ‘pretsigaret’ opstak. Onze koning prees hem in zijn kersttoespraak als voorbeeld van iemand met een nieuwsgierige levenshouding.

Ach tijden, ach zeden… wat zijn ze veranderd, de laatste twintig jaar. Het cannabisgebruik onder scholieren is gedaald. Roken werd taboe, alcohol verboden onder de achttien. Bij zo veel treurnis kun je wel wat lachgas gebruiken, zou ik als puber gezegd hebben.

Maar nu ben ik ouder, in beide betekenissen. Eén jongen uit mijn vroegere blowgroepje – hij en z’n pakje shag waren onafscheidelijk – stierf vorig jaar aan longkanker. Ik heb de verwoestende uitwerking van tabak, drugs en drank afdoende kunnen waarnemen om te begrijpen dat die gestage, collectieve mentaliteitsverandering (hoe betuttelend het ongetemde deel van mijzelf die ook vindt) er uiteindelijk eentje in de juiste richting is.

Het advies om op grotere schaal te experimenteren met legale wiet staat daar volslagen haaks op. Waarom zou je die mooie neergaande trend in cannabisgebruik willen breken door er een consumptieartikel van te maken, laagdrempeliger nog dan in mijn schooltijd?

De criminaliteit eromheen is akelig, maar het zijn vooral lui uit de drugsbusiness onderling die elkaar door de kop schieten. Risico van het vak. En krijgen we straks ook staats-xtc? Terwijl bol.com net gestopt is met de verkoop van die relatief onschuldige lachgaspatronen.

Van die school in mijn buurt is vorige maand een 15-jarige leerling overleden na een ‘choking challenge’. De roes daarvan berust deels op hetzelfde principe als die capsules: tijdelijk zuurstofgebrek.

Tieners zullen altijd kicks blijven zoeken en het is de taak van volwassenen om te blijven hameren op de gevaren. Cannabis tooien met het onschuldige aureool van een staatsartikel past daar niet bij.

In deze krant vertelde Hans van Manen laatst dat hij gestopt is met roken, ook van joints – een vriend van hem had stembandkanker. Wat een voorbeeld: jong genoeg blijven om nog te leren.

Christiaan Weijts schrijft op deze plek iedere vrijdag een column.
    • Christiaan Weijts