Sepp Blatter waant zich weer even de patriarch van het wereldvoetbal

WK voetbal Op uitnodiging van de Russische president Vladimir Poetin woonde oud-Fifabaas Sepp Blatter, voor zes jaar geschorst wegens dubieuze betalingen, woensdag de wedstrijd Portugal-Marokko in het Loezjniki Stadion bij. „Ik ben een held voor dit evenement.”

Sepp Blatter arriveert bij zijn hotel in Moskou. Foto Vasily Maximov

Hij was bij het Loezjniki Stadion. Maar zat hij als vanouds op het ereterras? In beeld kwam hij niet tijdens de wedstrijd tussen Marokko en Portugal. En gezien zijn verleden misschien wel bewust.

Met ID-kaart voor supporters om zijn nek betrad Sepp Blatter woensdagmiddag de plek die altijd zijn natuurlijke habitat is geweest. Dinsdag werd hij bij zijn hotel opgewacht door camera’s en ging hij met supporters op de foto. Woensdag zit hij in de studio van de Engelstalige zender Russia Today.

Daar en te midden van alle prominenten en journalisten die later op de dag zijn pad zouden kruisen, moet de 82-jarige Zwitser zich weer even de officieuze wereldleider van weleer hebben gewaand. Alsof de voormalige baas van de FIFA nooit uit het voetbal is verbannen.

Voor zes jaar geschorst

De werkelijkheid is een stuk pijnlijker voor de man die blijft volhouden dat hij onschuldig is. De FBI, Zwitserse justitie en zijn FIFA zelf denken daar anders over. Eind 2015 werd Blatter voor acht jaar geschorst wegens dubieuze betalingen. Zijn beroep bij het internationaal sporttribunaal CAS leidde een jaar later tot twee jaar strafvermindering. Toen, eind 2016, was hij zijn Mercedes definitief kwijt. Inclusief chauffeur.

Harder kon hij niet vallen. Zoals Blatter bij een voetbalcongres eens letterlijk van een podium afviel, zo tuimelde hij nu uit de hoogste echelons van het voetbal. Naast privileges verloor hij ook zijn reputatie. Ongeschoren verscheen hij in het openbaar. Keepster Hope Solo van het Amerikaanse team beschuldigde hem ook nog eens van seksuele intimidatie. Hij zou in haar billen hebben geknepen bij een congres.

Lees ook: Na zeventien jaar was het in 2015 nog totaal onverwacht ‘exit Blatter’.

Nadien verscheen Blatter nauwelijks in het openbaar. Zo heel af en toe liet hij van zich horen via interviews. „I’ll be back”, riep hij na zijn schorsing. En later: „Ik ben niet perfect, niemand is perfect.” Twee februari twitterde hij: „Nu er nieuwe feiten zijn opgedoken is het tijd om mijn schorsing in twijfel te trekken.”

De FIFA nam ondertussen steeds nadrukkelijker afstand van hem. Een zilveren herdenkingsbord met onder anderen zijn naam in de hal van het hoofdkantoor in Zürich is onlangs verwijderd. Zijn opvolger Gianni Infantino riep op tot hervormingen en meer transparantie. „De nieuwe FIFA distantieert zich van deze mensen”, aldus de FIFA toen. Na de vraag of Blatter woensdag op het ereterras zat, loopt een FIFA-functionaris snel door. „Maybe.”

Toernooi gemodelleerd naar Blatters wensen

Wat doet Blatter dan op het WK? Poetin. Die nodigde hem persoonlijk uit voor een toernooi waar de bestuurder uit het Zwitserse Visp zich altijd sterk voor heeft gemaakt. Voor de openingswedstrijd zegde Blatter af. Deze week kwam hij wel. „Ik ben een held voor dit evenement”, riep Blatter dinsdag naar een groep supporters. De FIFA kan hem de toegang niet verbieden.

Wie door de ogen van Blatter naar het WK kijkt, ziet een toernooi dat naar zijn wensen is gemodelleerd. Een megalomaan project van bijna 12 miljard euro in een land dat nooit eerder een toernooi organiseerde. Blatter wilde er met zijn FIFA voor zulke landen zijn. Om zijn inzet voor het voetbal wereldwijd vergeleek de voorzitter van de Dominicaanse voetbalbond hem ooit met Churchill en Jezus. Volgens hem was Blatter de vader van het voetbal.

Blatter zelf voelde zich een ontwikkelingswerker. Iemand die het spel globaliseerde en trots was dat hij het WK voor het eerst naar het Afrikaanse continent had kunnen halen (Zuid-Afrika 2010). Van Qatar 2022 heeft hij inmiddels spijt. Van Rusland niet.

Achtenhalfjaar geleden belde hij met Poetin. Het was 2 december 2010 en Blatter stelde voor dat de president naar Zürich zou komen. Met de toewijzing van het WK zou het immers wel goed komen. Poetin wachtte. In zijn privéjet in Kaliningrad wachtte hij net zo lang totdat Blatters voorgevoel een feit was. Later op de avond gaf hij alsnog een persconferentie. Rusland had het WK verkregen, ten koste van Engeland en de combinaties Nederland-België en Spanje-Portugal.

Spoor van malversaties

De toewijzing verliep destijds anders. Nu hebben alle 208 aangesloten lidstaten een stem, toen lag de macht nog bij FIFA’s Executive Committee, een select gezelschap van 22 officials die een spoor van malversaties achterlieten. De een werd levenslang geschorst, de ander staat nog op de lijst van Interpol.

Door deze erfenis heeft de FIFA dit WK aan sponsoren moeten inleveren. Het vorige WK leverde 1,62 miljard euro aan sponsoring op, dit WK 1,45 miljard. Sponsoren als Sony, Emirates en Continental trokken zich terug. Wat Blatter dan wel weer goed zal doen, is dat de plekken werden opgevuld door bedrijven uit China, een voetballand in wording. 39 procent van de sponsors is Chinees, twee keer zoveel als in 2014.

Er is ook nog een rel over een piratenzender uit Saoedi-Arabië, die illegaal WK-duels streamt, maar daar hoeft Blatter zich deze week geen zorgen over te maken. In Moskou is hij voor even weer de patriarch van het voetbal, maar dan zonder bijbehorende verantwoordelijkheden. En als vriend van Poetin.

    • Fabian van der Poll