‘Onafhankelijkheid universiteitsbladen in het geding’

Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) is bang dat de vrije pers binnen universiteiten en hogescholen bedreigd wordt.

Het studentenblad van hogeschool Saxion valt sinds maart onder de communicatieafdeling. Foto Vincent Jannink/ANP

De vrije pers binnen hogescholen en universiteiten is in het geding. Dat stelt het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) woensdag in een onderzoek naar bladen die uitgegeven worden bij universiteiten en hogescholen. Volgens het ISO werken de redacties van veel bladen niet onafhankelijk.

Van de veertien onderzochte hogescholen hebben er zes geen zogeheten ‘instellingsblad’. De andere acht hogescholen hebben er wel een, daarvan werken volgens het ISO twee niet onafhankelijk van de communicatieafdeling. Bij universiteiten zijn volgens het ISO vier van de vijftien bladen gelieerd aan de communicatieafdeling. Elke universiteit geeft een blad uit, de Radboud Universiteit zelfs twee.

De studentenorganisatie meent dat onafhankelijkheid van de communicatie- of marketingafdeling nodig is om vrije pers binnen een hogeschool of universiteit te kunnen garanderen. Bestaat deze onafhankelijkheid niet is het volgens ISO mogelijk dat nieuwsartikelen alleen worden uitgegeven om de “instelling te promoten”. Aankomend ISO-voorzitter Tom van den Brink maakt zich zorgen dat “kritische redacties de mond wordt gesnoerd.

Waakhond van de lokale democratie

Van den Brink noemt de resultaten dan ook zorgwekkend. Volgens hem kunnen de instellingsbladen hun taak als waakhond van de lokale democratie niet goed uitvoeren. Dit is belangrijk volgens hem om ervoor te zorgen dat bestuurders “zorgvuldige verantwoording over hun besluiten” afleggen.

Als voorbeeld noemt hij hogeschool Saxion, dat in maart besloot zijn onafhankelijke blad bij de afdeling marketing en communicatie onder te brengen. Sindsdien zijn eerder gepubliceerde artikelen niet meer terug te vinden op het web. Een woordvoerder van de hogeschool bevestigt dit. Volgens hem is “de digitale uitgave verdwenen en daarmee ook de historie en oudere nummers”.

Alex van Zijl, directeur marketing en communicatie van de hogeschool, stelt dat het onafhankelijke blad Sax is opgeheven omdat het te weinig gelezen werd. Op de nieuwe website komt volgens Van Zijl “ook ruimte voor het vrije woord”. Hij vindt bovendien dat kritische studenten en medewerkers “hun kritische geluid kunnen laten horen via social mediakanalen”.

Ook NVJ bezorgd

Ook Thomas Bruning, algemeen secretaris van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), maakt zich zorgen om de onafhankelijkheid van de bladen. Volgens Bruning spelen de bladen een “belangrijke rol in het goed functioneren van universiteiten en hogescholen” en hebben de scholen zelf ook belang bij vrije pers.

“Binnen de kleine, sociale gemeenschap die een onderwijsinstelling is, hoor je ook een goede nieuwsvoorziening te hebben. Onze zorg zit er in dat de fijnmazige, controlerende functie aan het verdwijnen is.”

Zowel Bruning als Van den Brink meent dat lokale of landelijke media de controlerende taak niet kunnen opvangen. Volgens Van den Brink onder meer omdat grotere media interne problemen van een school niet opmerken. “Hoe dichter bij het vuur, hoe beter zicht je hebt op de zaken die spelen.”

    • Floor Bouma