Recensie

Hoe een machine communiceert met eekhoorns

Galerie De tentoonstelling Machine Wilderness in Amsterdam toont de relatie tussen natuur en technologie.

In de grote koffer van Erwin Driessens, van kunstenaarsduo Driessens & Verstappen, zit een computer. Daar is een bewegende camera aan verbonden, die doorlopend de omgeving af speurt op zoek naar merels – of althans, naar iets wat voldoet aan de criteria voor een merel die de computer door een proces van deep learning heeft samengesteld. Nu loopt er net een hond voorbij. De camera volgt hem, terwijl op het beeldscherm dan weer een rood, dan weer een groen vierkant verschijnt. Voldoet dit object aan de criteria? Snuit, snavel? Poten, vleugels? De computer twijfelt. Dan komt de verlossende mededeling op het scherm: ‘no bird, stop tracking’.

„Ik ben onder de indruk van wat de computer allemaal kan leren”, zegt Driessens, „maar nog veel meer van wat de mens kan. Wij zien meteen dat het een hond is. Maar ja, de computer is pas een maand aan het leren. Als die een net zo lang leerproces achter de rug heeft als wij, ziet hij misschien meteen dat het een hond is en geen merel.”

Naast Driessens & Verstappen nemen ook Ian Ingram (VS), Rihards Vitols (Letland) en Jip van Leeuwenstein (Nederland) deel aan de tentoonstelling Machine Wilderness in Zone2Source in Amsterdam. Dit langlopende project, een samenwerking met het ‘cultureel laboratorium’ FoAM uit Brussel, onderzoekt hoe technologie een relatie aan kan gaan met de chaotische natuur om ons heen. „Onze telefoons kunnen vogelgeluiden produceren”, zegt directeur Alice Smits, „maar we hebben geen idee wat de invloed is van de technologie achter onze telefoons op de natuur.”

Ian Ingram gaat nog verder met zijn apparaat voor communicatie tussen dier en machine. Aan een hengel zijn drie staarten van eekhoorns bevestigd. Als er gevaar dreigt, bewegen die staarten net zoals die van levende eekhoorns. Het is een robot, die dankzij een sensor ziet als er gevaar dreigt en de eekhoorns met die beweging waarschuwt.

Nu we leven in de Antropoceen, het tijdperk waarin de aarde aan de mens onderworpen is, hebben de dieren en de natuur alle hulp nodig die ze kunnen krijgen. Ook al komt die van de door de mens gemaakte technologie.

    • Tracy Metz