Advies: doe niet één maar meerdere wietexperimenten

Staatswiet Het kabinet vroeg een commissie advies over een experiment met ‘staatswiet’. Het gevraagde advies ligt er, maar gaat regelrecht in tegen de eigen wensen van het kabinet.

Cannabiskwekerij Foto Robert van den Berge

Het wietexperiment dat het kabinet wil laten uitvoeren kan alleen slagen als het divers is in aanbod van gekweekte cannabissoorten, verkooppunten en deelnemende gemeenten. En het moet ook langer dan vier jaar kunnen duren. Dat stelt de commissie-Knottnerus, die de haalbaarheid van het experiment met ‘staatswiet’ onderzocht.

De conclusies van de commissie gaan in tegen de wens van het kabinet. Dat wil juist dat er een uniform experiment komt, met één type cannabis, in zes tot tien middelgrote, vergelijkbare gemeenten. Alleen dan zou er na vier jaar één landelijk beeld zijn, zei D66-Kamerlid Vera Bergkamp – al langer voorstander van een experiment met legale wiet – begin mei tegen NRC. Gemeenten en coffeeshophouders willen juist dat er meer gevarieerd kan worden, zowel in aanbod als type experiment.

Lees ook: ‘Staatswiet’ nog omgeven door dilemma’s

Dat adviseert ook de commissie in haar woensdagavond verschenen advies. Er moet met „verschillende soorten verkooppunten” ervaring worden opgedaan. Eerder bleek al dat bijvoorbeeld de gemeente Utrecht wil experimenteren met „social cannabis clubs”, waar wiet wordt geteeld voor leden van cannabisclubs. Volgens burgemeester Paul Depla van Breda, voorstander van een divers experiment, verschillen de lokale problemen te veel om met één type verkoop te experimenteren.

Het aantal gemeenten dat deelneemt aan het experiment moet bovendien méér zijn dan zes à tien, adviseert de commissie. Alleen dan kan na vier jaar geconcludeerd worden of het experiment werkt.

Daarnaast moeten er meerdere soorten cannabis beschikbaar zijn voor consumenten. Als dat niet gebeurt, zouden gebruikers van cannabis-soorten die buiten het experiment hun wiet juist weer op de illegale markt gaan kopen, stelt de commissie.

Het experiment met legale staatswiet moet bovendien verlengd kunnen worden als na vier jaar blijkt dat het een succes is, adviseert de commissie. De verwachting is dat coffeeshophouders en gemeenten anders niet willen deelnemen aan de experimenten, verwacht de commissie.

Het kabinet wil dat de proef na vier jaar eindigt. Vooral CDA en de ChristenUnie, voorheen tegenstanders van een experiment, vrezen dat staatswiet anders stilletjes praktijk wordt.

    • Mark Lievisse Adriaanse