Opinie

    • Coen van Zwol

Vrouwen eisen: bejubel ‘Ocean’s 8’

Coen van Zwol De heistfilm ‘Ocean’s 8’ doet het boven verwachting goed in de VS. Maar de actrices die de hoofdrollen spelen, zijn niet blij met de matige recensies. Omdat de schrijvers ervan vooral mannen zijn, denken ze. Zou het, vraagt Coen van Zwol zich af.

Nederland heeft zijn Boekenweekschandaal over moeder de vrouw, in de VS gaat het momenteel over de film Ocean’s 8. Een succes: je zou denken dat Cate Blanchett en de haren tevreden zijn. In deze vrouwelijke ‘heistfilm’ berooft een glamourensemble onder leiding van Sandra Bullock en Blanchett in haute couture het Metropolitan Museum van zijn sieraden en luist en passant Bullocks trouweloze ex erin.

Ocean’s 8 doet het in de VS boven verwachting. Een opsteker voor Hollywood, dat in zijn eeuwige zoektocht naar hetzelfde, maar dan anders een hele reeks ‘genderswaps’ op de rol heeft staan. Na het fiasco van de abominabele vrouwelijke remake van Ghostbusters leek dat concept gedoemd.

Ocean’s 8 biedt dus hoop, maar Cate Blanchett eist ook een jubelende pers. De recensies van Ocean’s 8 zijn lauw: 66 procent ‘fresh’ op Rotten Tomatoes. Omdat filmcritici vooral mannen zijn die de film „door een prisma van onbegrip zien”, vermoedt Blanchett. Collega Bullock gaat verder: laat kinderen voortaan kinderfilms recenseren, niet „60-jarige mannen”. Oscarwinnaar Brie Larson ziet niet in „hoe een witte gast van 40-plus mij iets kan vertellen over [de zwarte, matriarchale sf-film] A Wrinkle in Time”. Alleen het oordeel van gekleurde vrouwen telt.

Zo overspoelt de nieuwste feministische golf nu ook de filmkritiek. Blanchett put munitie uit een recent rapport van het Annenberg Inclusion Initiative, dat de Amerikaanse filmpers turfde: bijna 76 procent van de topcritici is man, 24 vrouw, 89 procent wit, 11 procent etnisch. Dat moet naar 30 procent witte man, 30 witte vrouw, 20 etnische man, 20 etnische vrouw.

Voor Nederland is zo’n census nog niet verricht, maar ik voel aan mijn likdoorns dat het niet veel anders ligt. Op naar het dinosauruspark dus, om daar te loeien met de andere oude witte mannen. Maar ik heb nog even: terug naar Ocean’s 8. De lauwe recensies lijken fair: het is een amusant niemendalletje. Hoe oordeelde de Amerikaanse filmkritiek? Van de topcritici op Rotten Tomatoes zijn van de 27 mannen 15 positief en 12 negatief en van de 17 vrouwen 11 positief en 6 negatief. Vrouwelijke critici zijn marginaal milder gestemd, maar vinden Ocean’s 8 ook zo-zo.

Lees ook onze recensie van Ocean’s 8: ‘Material girls’ zetten een kraak

Het is logisch dat filmsterren als Blanchett en Bullock fans liever de recensies zien schrijven, maar op hun aanname – alleen vrouwen kunnen vrouwenfilms bespreken – volgt het bekende tegenargument. Dan kunnen alleen mannen dus oordelen over mannenfilms, LHBT’s over LHBT-films, gekleurde vrouwen over A Wrinkle in Time. Maar Disney stak geen 100 miljoen dollar in die film om alleen gekleurde vrouwen aan te spreken, en Ocean’s 8 is een zeperd zonder 31 procent mannen in de zaal. Het is helemaal 2018 om elkaar vanuit de eigen echokamer op identiteit af te rekenen. De vraag is wie uiteindelijk profiteert van die postmoderne doos van Pandora.

    • Coen van Zwol