Niet iedereen is geschikt om een held te worden

Screening

Ondanks het onderzoek naar het geweldsincident met Marco Kroon, is het verleden van De Ruiter niet onder de loep gelegd.

De Willems-Orde, die in 1815 werd ingesteld, is de hoogste militaire onderscheiding in Nederland. De afgelopen decennia is de onderscheiding uitgereikt aan Marco Kroon (in 2009), aan majoor Gijs Tuinman van het Korps Commandotroepen (in 2014) en aan het volledige Korps Commandotroepen (in 2016).

In januari bleek dat Kroon wordt vervolgd voor een geweldsincident in Afghanistan uit 2007. Tot verrassing van velen stond hij de pers te woord met een verhaal over een dagenlange ontvoering. Toen hij de leider van zijn ontvoerders tegenkwam, schoot hij zijn hele magazijn op hem leeg, vertelde hij aan het AD. Aan dat verhaal werd hevig getwijfeld, ook door voormalig minister van Defensie Eimert van Middelkoop (CU). Het OM onderzoekt momenteel of Kroon iets strafbaars heeft gedaan.

Ondanks die ontwikkelingen is De Ruiter niet gevraagd naar een verborgen verleden. „Ik neem aan dat ze daar andere methoden voor hebben”, zegt hij.

Dat blijkt niet zo te zijn. In de twee jaar dat er onderzoek werd gedaan naar De Ruiter, zijn alleen de heldendaden onderzocht waarvoor hij is voorgedragen. „Als je niet wordt voorgedragen voor jaar x, dan wordt jaar x ook niet onderzocht”, zegt kanselier Henk Morsink, een van de onderzoekers. „Wij hebben niet gekeken of hij ergens heeft gevlogen waar hij niet mocht vliegen.” Zo’n breder onderzoek wordt niet voorgeschreven in de wet over de Willems-Orde. „Wij mogen niet eens nagaan of er een strafblad is of niet.”

Oud-minister Van Middelkoop vroeg zich in gesprek met De Telegraaf hardop af of Kroon met de onderscheiding wel een plezier was gedaan. „Opeens ben je boegbeeld. Dat trekt vuur.” Op dat vlak is er wel wat veranderd, zegt minister van Defensie Ank Bijleveld. Er is beter over nagedacht of De Ruiter alle aandacht aan zou kunnen. „Er is nu ook nagedacht over de persoon zelf”, zegt ze.

    • Liza van Lonkhuyzen