Ministers spraken minstens vijf keer met Unilever over hoofdkantoor in Nederland

Het kabinet lobbyde actief om het Nederlandse hoofdkantoor binnen te halen. In ieder geval na het regeerakkoord werd daarbij de afschaffing van de dividendbelasting genoemd.

Het kantoor van Unilever in Londen. Foto Hannah Mckay/Reuters

Oud-minister Henk Kamp (VVD) en zijn opvolger Eric Wiebes (VVD) spraken ten minste vijf keer met Unilever-topman Paul Polman voordat het Brits-Nederlandse concern besloot het hoofdkantoor naar Nederland te verplaatsen. De bewindspersonen bespraken daarin onder meer de voordelen van vestiging in Nederland, zo blijkt uit documenten die NRC verkreeg met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Passages over wat inhoudelijk in die ontmoetingen besproken is, en welke toezeggingen zijn gedaan, zijn echter zwartgelakt.

Onder de naam ‘Project Smile’ deed het kabinet een succesvolle poging het hoofdkantoor van Unilever naar Nederland te halen. Het concern was op dat moment bezig de duale bedrijfsstructuur, met kantoren in Engeland en Nederland, te herzien. Het kabinet stelde daarop met de hulp van het Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA) een zogeheten bidbook op waarin de voordelen van de keuze voor Nederland uiteen worden gezet.

Unilever besloot in maart om het hoofdkantoor in Rotterdam te vestigen. President-commissaris Marijn Dekkers verklaarde dat de omstreden afschaffing van de dividendbelasting geen rol speelde bij het besluit voor Nederland te kiezen.

Uit de documenten blijkt echter dat in ieder geval na het sluiten van het regeerakkoord, het ministerie wel degelijk de dividendbelasting tegen Unilever genoemd heeft als vestigingsargument.

Al in de zomer van 2017 ging een eerste versie van het bidbook naar Unilever. Op basis van de feedback van het bedrijf is er vervolgens verder aan gesleuteld. Het regeerakkoord leidde een nieuwe correctieronde in en een extra brief van Wiebes aan Polman.

De inhoud van de besprekingen en het bidbook zijn des te relevanter nu de vraag speelt welke rol multinationals als Unilever en Shell hebben gespeeld bij het kabinetsbesluit om de dividendbelasting vanaf volgend jaar af te schaffen. Unilever, een internationaal concern met veel buitenlandse aandeelhouders die daar belang bij hebben, was een van de multinationals die hier bij het vorige kabinet op had aangedrongen.

Eén van de redenen om de informatie niet openbaar te maken is dat er in het document veel bedrijfsspecieke gegevens zouden staan die iets zouden zeggen over de concurrentiepositie van Unilever.

Lees ook: Sleutelrol voor Wiebes en lobby Unilever bij afschaffing dividendbelasting

GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee noemt het gebrek aan transparantie „onacceptabel”. „Dit is een schending van letter en geest van de WOB en toont vooral aan dat het kabinet kennelijk wat te verbergen heeft.” Hij wil woensdag een debat over de kwestie. Ook PvdA-Kamerlid Henk Nijboer vindt dat het kabinet „openheid van zaken moet geven”.

    • Jorg Leijten
    • Philip de Witt Wijnen