Opinie

Kinderen in een kooi, is dat ‘the art of the deal’ ?

Trump gijzelt kinderen om zijn zin door te drijven in het Congres, schrijft in een commentaar. „Wetgevers zouden niet met de president moeten onderhandelen tot hij ophoudt met die zero tolerance-waanzin.”

Demonstratie tegen Trumps zero tolerance-immigratiebeleid in Olympia, hoofdstad van de staat Washington. ‘Welke baby verdient het in een kooi te moeten slapen?’, staat op het bord. Foto Ted S. Warren/AP

Wie president Trump de Democraten de schuld hoort geven van de onmenselijke praktijk van zijn regering om immigrantenkinderen aan de grens bij hun ouders weg te rukken, moet onweerstaanbaar denken aan de man die zijn vrouw slaat en zegt: „Waarom dwing je me hiertoe? Ik heb hier zó’n hekel aan! Als je nou eens redelijk was en naar me luisterde, dan zou dit allemaal niet nodig zijn.”

Zoals iedereen weet die ook maar de geringste aandacht aan politiek besteedt, is dit immorele beleid niet „de schuld van de Democraten, met hun slappe en ondoelmatige houding tegenover veilige grenzen en criminaliteit”, om maar een van de drie tweets aan te halen die in iets meer dan twaalf uur in slordig gespelde hoofdletters de wereld in gingen. Het is ook niet echt de schuld van de Republikeinen – nog niet, tenminste.

De regeringen van Obama en George W. Bush probeerden allebei de mensenstroom over de zuidgrens in te dammen, maar zijn geen van beide zo ver gegaan om met een „zero tolerance-beleid” massaal gezinnen uiteen te scheuren. Het Congres heeft sindsdien geen wetten aangenomen die deze praktijk voorschrijven. Dit stukje kwaadaardigheid komt helemaal bij Trump vandaan – hij heeft de keus gemaakt om gezinnen zonder papieren het leven zuur te maken – en zijn poging om anderen de zwartepiet toe te spelen is oneerlijk en laf. Met andere woorden: zoals we het inmiddels wel gewend zijn als Trump in een lastig parket zit.

Religieuze leiders

Maar de horrorshow aan de grens begint voor Trump vervelend te worden. Als de altijd volgzame dominee Franklin Graham en andere conservatieve religieuze leiders in het openbaar gaan twijfelen aan de onfeilbaarheid van deze president, weten we dat Trump zich echt met zijn onrecht heeft onderscheiden. Zelfs de First Lady voelde zich geroepen om publiekelijk afstand te nemen van de wreedheid van haar man en aan te dringen op een land dat „met het hart regeert”. Alles is zo explosief geworden dat minister van Binnenlandse Veiligheid Kirstjen Nielsen afgelopen maandag op een persconferentie gemakshalve terugviel op warrigheden waarin ze afwisselend de schuld van de toestand bij het Congres legde en ontkende dat de toestand überhaupt bestond.

Trump heeft de keus gemaakt om gezinnen zonder papieren het leven zuur te maken

Misschien onderkende de president het groeiende politieke gevaar en is hij daarom meteen naar Capitol Hill gegaan om te proberen de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden nog dieper zijn moeras in te trekken. Marc Short, zijn directeur wetgevende zaken, zei dat de president de Republikeinse wetgevers uitleg zal geven over de logica en ‘geschiedenis’ achter het besluit om gezinnen uit elkaar te halen. „Het beleid is ongelooflijk ingewikkeld en we zullen het beter moeten communiceren”, zei Short.

Natuurlijk, dát is het probleem: onelegante berichtgeving.

Naar verwachting zal Trump zich ook mengen in het toch al beladen debat over de immigratiewetgeving en zijn steun uitspreken voor twee voorstellen waarover het Republikeinse Huis de komende dagen vermoedelijk zal stemmen.

Visumloterij

De voorkeur van de president gaat uit naar het plan in een wetsvoorstel van de hard-liner Bob Goodlatte, Republikein uit Virginia en voorzitter van de Justitie-commissie van het Huis. Deze wet zou onder meer de asielnormen aanscherpen en de legale immigratie met 25 procent terugdringen – door een beëindiging van de visumloterij op grond van diversiteit en van de meeste gezinshereniging, en door de Dreamers (jonge migranten zonder verblijfsstatus) via de verplichting eens per drie jaar hun status te hernieuwen tot blijvende onzekerheid te veroordelen. En natuurlijk zou deze wet ook De Muur bekostigen. Het past allemaal perfect in Trumps neiging om over migranten te praten alsof het stuk voor stuk aanstaande bendeleden zijn.

De president heeft ook gezegd – volgens het Witte Huis na aanvankelijk enige verwarring van zijn kant – dat hij bereid zou zijn het ‘compromis’-plan te ondertekenen dat grotendeels is uitgewerkt door de leiders van het Huis van Afgevaardigden. De Border Security and Immigration Reform Act van 2018 zou net als het wetsvoorstel van Goodlatte de asielnormen aanscherpen, het diversiteitsvisum schrappen en De Muur bekostigen. Wel zou deze wet iets soepeler met gezinshereniging zijn en sommige Dreamers uiteindelijk in staat stellen een green card aan te vragen. Het huidige beleid om gezinnen uit elkaar te halen zou plaatsmaken voor de mogelijkheid om kinderen samen met hun ouders in hechtenis te nemen. Gezinnen samen gevangenzetten: in het huidige migratieklimaat wordt dat als een vooruitgang beschouwd.

Instinct tot zelfbehoud

Ongeacht de details zal Trump zijn bezoek aan het Huis gebruiken als een kans om nog wat extra druk te zetten. Als de Republikeinse wetgevers enig instinct tot zelfbehoud hebben, om maar te zwijgen van moreel fatsoen, zullen ze weigeren met Trump over migratie te praten zolang hij zo’n groteske poging tot politieke chantage doet.

Voor de president is deze puinhoop aan de grens inmiddels een test om te kijken hoe zwaar hij de wetgevers onder druk kan zetten. Het Witte Huis heeft duidelijk gemaakt dat het migrantenkinderen als nuttig werktuig beschouwt om het Congres tot goedkeuring van wetgeving te dwingen.

Lees ook: Trump haalt nog geen bakzeil

Met de tussentijdse verkiezingen in aantocht willen de Republikeinse leden van het Huis wanhopig de indruk wekken dat ze op dit terrein vooruitgang boeken. Trump (wiens regering de komende maanden een nieuwe golf harde maatregelen tegen migranten in petto heeft) gokt erop dat hij met voldoende druk ook zijn nerveuze gematigde partijgenoten achter een wetsvoorstel in het Huis kan krijgen – en het, als hij op de Democraten in blijft beuken, misschien ook wel door de Senaat kan smokkelen. Maar door het onderwerp ‘immigratie’ nog explosiever te maken, heeft Trump in werkelijkheid de kans op een rationeel wetgevingsdebat sterk verkleind. Politiek en beleidsmatig zouden de Democraten in het Huis wel gek zijn als ze de onverteerbare conservatieve plannen die ze krijgen voorgeschoteld zouden slikken. En zelfs al zou een van de twee wetsvoorstellen er in het Huis doorkomen, dan is het niet waarschijnlijk dat de leider van de meerderheid in de Senaat, Mitch McConnell, zijn troepen tijdens een verkiezingscyclus waarin veel op het spel staat een politieke gifpil laat innemen. Hoe hard Trump ook op zijn borst roffelt, het ligt niet voor de hand dat beide voorstellen binnenkort wet zullen worden.

Congresleden zouden niet met de president moeten onderhandelen tot hij ophoudt met die zero tolerance-waanzin. Zelfs als de Republikeinen in het Congres zich niet laten vermurwen door het immorele van deze praktijk, moeten ze de situatie bezien uit het perspectief van hun eigen machtsbehoud: als ze zich door Trump laten platwalsen met gebruik van onschuldige kinderen als gijzelaars, leert hij de les dat wreedheid de sleutel is om zijn zin te krijgen.

Het behoud van de checks and balances kan bij elke president lastig zijn, maar dit geldt vooral als een opperbevelhebber autoritaire neigingen heeft. Zoals blijkt uit zijn geflirt met brute autocraten als Vladimir Poetin en Kim Jong-un, denkt Trump dat doeltreffend leiderschap inhoudt dat iedereen die in de weg staat wordt vermorzeld, ongeacht de nevenschade. Als de wetgevers niet bereid zijn om zich tegen hem te verzetten in een zaak waarin ze de gerechtigheid en de gevoelens van het volk zo duidelijk aan hun kant hebben, kunnen ze hem net zo goed gelijk de sleutels van het Capitool geven.

Vertaling: Rien Verhoef