EU overweegt migrantenboten terug te sturen naar Afrika

Migrantenboten terugsturen naar Afrika en daar selecteren wie in aanmerking komt voor asiel. Over dat plan van EU-president Donald Tusk buigen regeringsleiders zich volgende week tijdens een belangrijke Top.

Migranten op de Aquarius, een schip met vluchtelingen dat niet mocht aanmeren in Italië en uiteindelijk uitweek naar Valencia. Foto Kenny Karpov

Migranten die op zee worden gered moeten naar veilige havens buiten de EU worden geloodst. Dat is een van de voorstellen van EU-raadspresident Donald Tusk in een brief aan de Europese regeringsleiders, die zich volgende week op een EU-Top buigen over het asielbeleid.

In zijn voorstel heeft Tusk het over ‘ontschepingsplatforms’. Daar moet bij een eerste screening het onderscheid worden gemaakt tussen economische migranten en vluchtelingen die direct bescherming nodig hebben. Hierbij wordt de hulp ingeroepen van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR en de internationale migratie-organisatie IOM.

Specifieke locaties worden niet genoemd, maar betrokkenen in Brussel duiden op veilige havens in noordelijk Afrika.

Lees ook over de Aquarius. Het reddingsschip kwam na negen dagen varen aan, samen met twee Italiaanse kustwachtschepen. De ruim 600 migranten aan boord werden geweigerd door Italië en Malta.

Asielzoekers ontmoedigen

Tusk hoopt hiermee asielzoekers te ontmoedigen om de vaak gevaarlijke oversteek te maken en tegelijk de eerste opvangprocedure in het continent van vertrek af te handelen. Het komt, hoopt Tusk, tegemoet aan het verzoek van Italië en Griekenland die de andere EU-landen oproepen om hun last bij de opvang van boten met migranten te verlichten.

In eerdere voorstellen, van onder andere Oostenrijk, Denemarken en België, werd een oproep gedaan tot het terugsturen van aangekomen asielzoekers naar nieuw in te richten opvangkampen buiten de EU. Landen als Tunesië en Albanië werden genoemd als mogelijke gastlanden van de kampen. Maar die plannen stuiten EU-breed op weerstand, omdat het in strijd is met het internationaal recht op asiel voor wie aankomt in Europa.

Lees meer over hoe Italië de EU uitdaagt door de Aquarius te weigeren

Extra geld voor buitengrenzen

In Tusks voorstel gaat het echter om boten die, op weg naar Europa, door reddingsorganisaties op zee worden onderschept en vervolgens worden overgebracht – terug in de richting van waar ze zijn vertrokken. Op deze manier komen migranten in eerste instantie dus niet aan in de EU.

In zijn brief vraagt Tusk de regeringsleiders ook om extra geld uit de nieuwe EU-meerjarenbegroting (2021-2027) voor versteviging van de buitengrenzen van de EU. Hij wil ook meer middelen vrijmaken voor de Libische kustwacht die, met steun van de EU, toeziet op mensensmokkel.

Met nog ruim een week te gaan tot de EU-Top (28 en 29 juni) reist Tusk de komende dagen naar verschillende Europese hoofdsteden, op zoek naar steun voor zijn voorstellen.

    • Tijn Sadée