Recensie

Elke straat een indo-band

Muziekdocu ‘Klanken van oorsprong’ gaat over de generatie muzikanten die na de onafhankelijkheid van Indonesië in de jaren veertig en vijftig naar Nederland kwamen. De muzikanten kregen van de Nederlandse regering de opdracht om zich een beetje als ambassadeurs te gedragen.

The Blue Diamonds

Het is maar zo’n kleine anekdote, maar tegelijkertijd vat hij de hele kern van Klanken van oorsprong samen. De muziekdocumentaire van filmproducent Hetty Naaijkens-Retel Helmrich gaat over de generatie muzikanten die na de onafhankelijkheid van Indonesië in de jaren veertig en vijftig naar Nederland kwamen en hier grote populariteit verwierven. Er was een tijd dat elke straat in Den Haag zijn eigen indo-bandje had, aldus een van de geïnterviewde muzikanten in de film. Onder hen ook Riem de Wolff, bekend van het duo The Blue Diamonds, die samen met zangeres Anneke Grönloh als eerste artiesten terug naar Indonesië gingen om op te treden.

Ze waren niet erg met politiek bezig, herinnert hij zich. Ze voelden zich in de eerste plaats entertainers. Maar toch kregen ze van de Nederlandse regering de opdracht om zich een beetje als ambassadeurs te gedragen. Want de verhoudingen lagen toch al zo gespannen.

Die onuitgesproken connectie tussen muziek, politiek en dekolonisatie maar ook de trauma’s van de Tweede Wereldoorlog voedt de hele film. De indo-rock was het enige expressiemiddel voor een hele generatie Indische Nederlanders (‘Daar Nederlanders, hier buitenlanders’) bij aankomst in Nederland. Van hun ouders kregen ze in bitse termen te horen: „En nu aanpassen.” En verder werd er nergens over gepraat.

    • Dana Linssen