Brieven

Brieven

Archeologie

Rivier opgegraven

In het artikel ‘De gevonden wapens gingen gewoon de plomp in’ (13/6) werd het archeologisch onderzoek bij de Amsterdamse Noord-Zuidlijn gepresenteerd. Stadsarcheoloog en hoogleraar Jerzy Gawronski noemt het onderzoek een uniek archeologisch project: „Nooit eerder is een rivier opgegraven.”

Wellicht is dit zo in Amsterdam, maar bij de aanleg van de spoortunnel in Rotterdam (1986-1993) heeft een vergelijkbaar onderzoek in de bedding van de Binnenrotte plaatsgevonden. De rivier was de slagader van het middeleeuwse Rotterdam tot 1887, toen de rivier werd gedempt. De tunnel volgt over een afstand van meer dan zevenhonderd meter exact de loop van de Binnenrotte. Het Bureau Oudheidkundig Onderzoek Gemeentewerken Rotterdam heeft van zijn werkzaamheden in dit gebied verslag gedaan. De vondsten uit de prehistorie, Oudheid en Middeleeuwen zijn onder meer te zien in het Museum Rotterdam.

Boerka en Nikab

Geen gebod in de islam

In de berichten rond het verbod op gezichtsbedekkende kleding, wordt meestal verondersteld dat het grondwettelijk recht op godsdienstvrijheid een rol speelt. Ook vrouwen die zelf een nikab of boerka dragen, leggen dat verband. Voor moslims bestaat geen gebod dat van vrouwen eist dat zij hun gezicht bedekken. Een te strikte uitleg van een gebod leidt in alle religies soms tot het omgekeerde van wat bedoeld wordt. Het voorschrift dat betrekking heeft op de kleding van vrouwen, heeft als bijzonder detail dat de reden erbij wordt vermeld: „opdat zij herkend worden en niet lastiggevallen” (Koran 33:59). Wanneer nu een vrouw haar gezicht verborgen houdt, verbergt zij niet alleen haar identiteit, maar zelfs het feit dat zij een vrouw is. Uit Egypte en Afghanistan komen berichten dat mannen misbruik maken van gezichtsbedekking en daardoor controles omzeilen en op plekken komen waar vrouwen onder elkaar willen zijn. Regelmatig laait in moslimlanden de discussie over gezichtsbedekking op en de uitkomst is steeds gelijk: de Koran vraagt het zo streng niet en vanwege de praktische bezwaren zijn er veel situaties waarin het niet kan worden toegestaan. Dat laatste is precies wat de komende wet beoogt. Laten wij onze moslimzusters vooral de rest van de dag van harte gunnen er zo bij te lopen als zij zelf willen.

Klimaatakkoord

Spring in het diepe!

Volgens het artikel Niemand wil als eerste springen (14/6) willen onderhandelaars die elk verschillende belangen behartigen bij het klimaatakkoord wel springen maar niet als enige. Om die calculerende ‘groep jongens aan de rand van het diepe’ aan te moedigen, wil ik ze volgende steunende gedachten meegeven. Bedenk dat als eerste springen een manier is je te onderscheiden van je concurrenten. Dat als eerste springen een teken van moed is. En mocht blijken dat je als enige de sprong waagde, dan is er het warme bad van het hogere en grotere belang.

Kunst

Geen top zonder berg

De column van Robbert Dijkgraaf De wetenschappelijke één procent (9/6) is leerzaam en ook in esthetische zin genietbaar. Hij besluit zijn bijdrage met de metafoor dat de top in de wetenschap niet zonder de berg kan bestaan. Franse Revolutie, 1794: Antoine Lavoisier stierf door de guillotine. De scheikunde volgde desondanks het door hem uitgezette spoor. En de kunst? De dichter André Chénier trof al eerder hetzelfde lot als Lavoisier. „Ik heb nog iets in mijn hoofd”, sprak hij voor de bijl viel. Ongetwijfeld fraaie, diepzinnige strofen. Helaas … voorgoed verloren!

Ook een rijk cultureel leven bestaat alleen bij gratie van de doorgaans ongemakkelijke weg naar de top. Met het vallen van de top raakt de gehele berg uit zicht. Omgekeerd: zonder de berg is de top geen top meer. Beleidsmakers die menen de podiumkunsten in stand te houden door alles in te zetten op een enkel topensemble en de rest het leven zuur te maken door te bezuinigen, snappen niet (of willen niet snappen), dat zij op die manier slechts een museumstuk in een vitrine conserveren.

    • Godfried Westen
    • Frans Olsthoorn
    • Alexander Jansen
    • Tjitte Dijkstra