Opinie

    • Ellen Deckwitz

Arme Murat

Afgelopen vrijdag werd bekend dat het thema van de Boekenweek 2019 ‘De moeder de vrouw’ is en dat zowel het geschenk als het essay worden geschreven door heren. Dat schoot velen in het verkeerde keelgat: weer draait het om de mannelijke blik op de vrouw. Weer is er gekozen voor mannelijke auteurs. Als je bedenkt dat slechts een op de vijf Boekenweekgeschenken geschreven is door een vrouw (en bij de 32 essays maar 8 dames betrokken waren) dan bekruipt je toch het gevoel dat de CPNB vindt dat schrijvende mannen meer aandacht verdienen dan hun vrouwelijke collega’s. En als het thema dan ook nog de vrouw betreft, ja, dan heb je wel even hoofdpijn.

Ik belde dus om de CPNB naar haar beweegredenen te vragen. De woordvoerder zei dat bij de Boekenweek altijd eerst de schrijver van het geschenk wordt gekozen. Pas daarna het thema en tenslotte de essayist. Hij verzekerde me dat voor het laatste meer dan genoeg vrouwen in de running waren.

Ik hing sip op. Dat er met het thema dit jaar alsnog voor een man is gekozen, zegt iets over een blinde vlek bij de CPNB. Dat zij geen idee hebben van de sekseongelijkheid in de letteren. En het heeft grote consequenties voor de essayist, Murat Isik. Toen bekend werd dat hij het essay zou schijven, werd er meteen van alle kanten geroepen dat hij voor de eer moest bedanken, als teken van solidariteit.

Allereerst: deze kans krijg je meestal maar één keer in je loopbaan. Een schrijver kijkt daarnaar even reikhalzend uit als een acteur naar een Oscar. Ten tweede: in Isiks werk steelt de vrouw de show. Dat de keuze op hem is gevallen is meer dan begrijpelijk. Dat hij hem niet heeft afgeslagen eveneens.

Natuurlijk, de CPNB had met dit thema niet voor twee mannen mogen kiezen. Nu zijn zowel vrouwelijke auteurs als Murat Isik daar de dupe van. Gelukkig staan er inmiddels genoeg tegenacties op de agenda. Er zullen voor de komende Boekenweek verschillende alternatieve essays en geschenken worden uitgebracht. Das Mag organiseert een alternatief Boekenbal. De CPNB vertelde me dat de auteur voor het geschenk van 2020 een vrouw is. Inmiddels driehonderd auteurs en sympathisanten hebben een brief ondertekend waarin zij hun bezwaren uiteenzetten.

In de best mogelijke van alle best mogelijke werelden zou het geen klap moeten uitmaken of er een man of een vrouw aan het woord wordt gelaten, omdat hun stemmen even sterk vertegenwoordigd zijn. Helaas leven we niet in de best mogelijke van alle best mogelijke werelden. Nog lang niet. De massale verontwaardiging is een goed teken. Dat dit leeft. Maar er zijn nog zo veel blinde vlekken. Er is nog zoveel ongelijkheid. En arme Murat Isik.

Ellen Deckwitz schrijft op deze plek een wisselcolumn met Marcel van Roosmalen.

    • Ellen Deckwitz