PvdA en GroenLinks willen kabinet steunen in senaat

Oppositie De oppositie denkt dat het kabinet volgend jaar zijn meerderheid in de senaat verliest. Ze bieden steun, maar dat heeft een prijs.

PvdA en GroenLinks zijn bereid het kabinet te steunen, mocht de coalitie volgend jaar haar krappe meerderheid in de Eerste Kamer kwijtraken. Daarvoor eisen zij wel het terugdraaien van een aantal voorgenomen maatregelen.

Dat bleek dit weekeinde op partijbijeenkomsten in respectievelijk Amsterdam en Eindhoven. In maart 2019 zijn verkiezingen voor de Provinciale Staten, die op hun beurt in mei de nieuwe senaat kiezen. De linkse partijen gaan ervan uit dat VVD, CDA, D66 en ChristenUnie dan hun minimale meerderheid (38 van de 75 zetels) in de Eerste Kamer verliezen. Om voort te bestaan wordt het dan afhankelijk van gedoogsteun, zoals Mark Ruttes eerste twee kabinetten dat ook waren. Zowel Lodewijk Asscher als Jesse Klaver nodigden allebei het kabinet uit dan naar hun partij te kijken voor steun.

In de Tweede Kamer trekken GroenLinks, PvdA en SP sinds het aantreden van Rutte III samen op. Het linkse oppositieblok presenteerde een gezamenlijke tegenbegroting en diende samen wetsvoorstellen in.

Waarom Klaver en Asscher niet tot nieuwe verkiezingen willen oproepen als de coalitie de meerderheid verliest, bleef dit weekend onduidelijk. Het lijkt erop dat beide partijen macht ruiken nu ze de coalitie mogelijk cruciale steun kunnen leveren. De vraag is of hun potentiële kiezers die constructieve houding ook waarderen.

De partijleiders gaven zaterdag argumenten waarom zij straks de gesprekspartner van het kabinet moeten zijn. Asscher zei in zijn congrestoespraak in Amsterdam dat de PvdA de enige oppositiepartij is „die weet hoe het is om te regeren”. Het „is niet ons kabinet, maar dat betekent niet dat we langs de zijlijn blijven staan”.

Klaver stelde op een festival van zijn partij in Eindhoven dat GroenLinks nu al de partij is die de agenda bepaalt en daarom de logische partner is. Hij grapte dat hij „niet had durven dromen” dat premier Mark Rutte (VVD) en CDA-partijleider Sybrand Buma klimaat tot belangrijkste onderwerp van hun recente congrestoespraken zouden maken.

Zowel Asscher als Klaver had wel een wensenlijstje voor eventuele onderhandelingen met het kabinet. Beiden eisen een streep door het kabinetsplan om arbeidsgehandicapten onder het minimumloon te betalen. GroenLinks wil daarnaast dat de afschaffing van de dividendbelasting niet doorgaat en de btw-verhoging van tafel gaat. Voor de PvdA zijn twee andere punten cruciaal: het eigen risico in de zorg moet omlaag en de bezuiniging op de huurtoeslag geschrapt.

Zaterdag bleek dat veel PvdA-leden liever naar links kijken. Een motie voor samenwerking met GroenLinks en de SP bij de senaatsverkiezingen kreeg een meerderheid. Op basis van de huidige peilingen zou het kabinet volgend jaar overigens niet genoeg hebben aan steun van alleen de PvdA.

    • Pim van den Dool