Prins Harry Kane redt Engeland

In de slotfase voorkwam Harry Kane een sof voor een land dat zo smacht naar succes op het WK. Engeland heeft al te veel geleden.

Foto Francis R. Malasig/EPA

Op vreemde bodem brengen ze de opwinding van een circus in de stad, maar de show zelf verloopt steevast teleurstellend.

Beschamende nederlagen, spelersvrouwen op de bar, sappige krantenkoppen, rode kaarten in beslissende duels en verketterde bondscoaches: dat is het Engeland van de grote toernooien. Een gekrenkte voetbalnatie die zo vaak heeft gefaald dat het bijna een mysterie is. Geen land met een voetbalhistorie die teruggaat tot 1872 (eerste interland ooit). Geen land met zo’n wereldberoemde competitie als de Premier League.

En toch, maar één wereldtitel. Wembley, 1966. Daarna? Lijden. 52 years of hurt.

Op een maandagavond in het Russische Volgograd leek de huidige generatie internationals nog niet te kunnen bewijzen dat het dit WK allemaal anders zal zijn. Tot de laatste minuut. Toen kopte de prins van voetballand Engeland de 2-1 binnen tegen een Tunesië dat tot dan toe vooral had moeten verdedigen. Eerlijk is eerlijk.

Het was het tweede doelpunt van Harry Kane, die zo afrekende met de vrees om net als op het EK 2016 geen doelpunt te maken, hoe makkelijk hij in eigen land ook scoort.

Kane is de belangrijkste man van de ploeg. Een spits die, zo schreef The Sunday Times, een driedelige last op zijn schouders draagt. Als aanvoerder, als topscorer én als sterspeler van de Engelse nationale ploeg. En dan is hij ook nog eens de meest waardevolle speler ter wereld, aldus CIES, het onderzoekscentrum van de FIFA. De spits die sinds zijn debuut voor Tottenham Hotspur in 2014 135 keer scoorde, is met 202 miljoen euro meer waard dan Neymar.

De ironie van zo’n groteske status is dat hij op toernooien als het WK alleen maar kan verliezen. Net als Engeland zelf. Ook nu is heel het elftal afkomstig uit de Premier League, maar in het verleden leverde dat nimmer het gewenste succes op. Op het laatste WK strandde Engeland al in de groepsfase.

Bondscoach Gareth Southgate feliciteert doelpuntenmaker Harry Kane.

Foto Alastair Grant/AP

Welbespraakte coach

De man die dit Engeland voor nieuwe teleurstellingen moet behoeden is een welbespraakte, intelligente coach die zich tot op heden minzaam verhoudt tot de immense druk die zijn job met zich meebrengt. Een trainer die zichzelf door de ogen van anderen omschreef als „een aardige doch wat saaie vent” en als jonge voetballer te horen kreeg dat hij maar beter huizen kon gaan verkopen, lief als hij was.

Wie Gareth Southgate maandag langs de lijn zag staan, kijkend naar een dominant Engeland, kon in zijn donkerblauwe gilet over zijn helblauwe overhemd zijn beschaafde komaf herkennen. Over Southgate wordt gezegd dat hij opstaat wanneer een vrouw de ruimte betreedt. Binnen een pet dragen? Hoort niet.

Tatoeage van een geweer

Anders dan zijn voorgangers heeft Southgate geïnvesteerd in de relatie met de pers. Een gemixt darttoernooi met journalisten en een mediadag waarop alle 23 spelers uitgebreid beschikbaar waren voor interviews moesten de vergiftigde relatie met voornamelijk de tabloidkranten verbeteren. Spreek je uit, zei Southgate tegen de spelers, waarna verdediger Danny Rose breeduit vertelde over zijn depressie. Dapper, was het oordeel in het land. De gunst van het publiek lag in het verschiet.

Achtervolgd door paparazzi raakte het Engelse team elk EK of WK wel verwikkeld in schandalen. Dieptepunt was het WK 2006, toen de spelersvrouwen nog nabij de ploeg mochten verblijven en zij de tabloids voeden met giga-uitgaven en gezuip in de bars van ‘rustoord’ Baden- Baden. Op het EK 2016 bleek het vijfsterrenhotel van de Engelsen tegenover een afwerkplek te liggen. De ploeg werd door IJsland uitgeschakeld in de achtste finale. Bondscoach Roy Hodgson werd diezelfde week nog ontslagen.

Het was kortetermijnpolitiek, waaraan de Engelse FA zich nu niet meer wil wagen. Vooral al benadrukte bondsvoorzitter Martin Glenn dat Southgate zijn positie zelfs bij drie nederlagen zou behouden. Niettemin rekent de FA op een plek in de kwartfinale. Volgens Glenn is Engeland beter voorbereid dan ooit, met name door een „technische staf van wereldklasse”.

Slag om Stalingrad

Southgate, 57-voudig international, is een baken van rust. Iemand die zich door de pers niet uit zijn tent laat lokken. Ook niet toen aanvaller Raheem Sterling onlangs middelpunt van een rel werd. Uren te laat komen, een tatoeage van een geweer op de kuit? Southgate zei dat Sterling door de commotie al genoeg was gestraft om zelf nog een bitter oordeel te vellen. De twee gingen wandelen. Voerden een diepgaand gesprek dat hen nader tot elkaar bracht.

Maandag was Sterling een van de grote namen in een van de meest onervaren elftallen van dit WK. Engeland heeft de op twee na jongste WK-selectie, met spelers die van alle teams gemiddeld de minste interlands hebben gespeeld. Twintig om precies te zijn, net zo veel als opponent Tunesië, dat lange tijd vergeefs mocht hopen op een stunt. De penalty waaruit het 1-1 maakte was bovendien makkelijk gegeven.

Engeland-Tunesië was het eerste duel in Volgograd, de stad die vooraf nog door de Engelse bondscoach werd herinnerd om haar historische waarde. Het voormalige Stalingrad was eens het decor van een onvoorstelbare veldslag, die tussen 1942 en 1943 zo veel slachtoffers eiste dat er tot op de dag van vandaag nog soldaten worden opgegraven. Vorige week nog drie, doorgaans duizend per jaar.

Kijkend naar het herdenkingsmonument in de stad, het hoogste standbeeld van Europa, zei Southgate vooraf dat de aanblik hem deed realiseren dat er belangrijkere zaken zijn dan voetbal, wat de WK-missie van Engeland volgens hem in perspectief plaatste. Verliezen is vervelend, maar wie denkt aan het verlies van 1,7 miljoen mensen zal geen traan laten om het feit dat Engeland al sinds 2006 geen knock-outwedstrijd heeft gewonnen.

Op weg naar een eerste zege in de tweede ronde is maandag een eerste, kleine stap gezet. Heel overtuigend was het nog niet, maar van vervelende krantenkoppen zal de ploeg dinsdag geen last hebben.

    • Fabian van der Poll