Opinie

    • Arjen Fortuin

Nacht van de niet ingewikkelde vluchteling

Zap In De Nacht van de Vluchteling zagen we vooral ‘politiek niet ingewikkelde vluchtelingen’. Voor de politiek ingewikkelde moest je naar Nieuwsuur.

Joris Linssen, Liesbeth Staats, Tineke Ceelen, Waldemar Torenstra en Johnny de Mol in Nacht van de Vluchteling Foto KRO-NCRV

Er zijn twee soorten vluchtelingen. Er zijn de ‘politiek niet ingewikkelde vluchtelingen’, zoals acteur Waldemar Torenstra het noemde in de uitzending De Nacht van de Vluchteling. Dat zijn de mensen die worden opgevangen in kampen in Oeganda of Venezuela – voor wie duizenden sponsorlopers zaterdagnacht 40 kilometer aflegden.

De politiek wel ingewikkelde vluchtelingen zagen we zondag in het NOS Journaal, dat verslag deed van de aankomst van de Aquarius, de boot met 629 uit de Middellandse Zee geredde migranten. In Italië wilde de nieuwe populistische regering het schip niet in de haven hebben, de net aangetreden sociaal-democratische Spaanse regering liet de opvarenden aan land in Valencia.

De politiek wel ingewikkelde vluchtelingen zijn op het moment met weinig, zo liet het Journaal zien. Van 1,2 miljoen vluchtelingen in 2015, ging Europa naar 390.000 in 2016 naar 44 duizend voor de eerste helft van dit jaar. Juist omdat het probleem nu niet zo groot is, zu schaffen zeg maar, kunnen politici zonder veel risico die vluchtelingen ‘politiek ingewikkeld’ maken.

Later op de avond duidde Jeroen Wollaars (die als correspondent zeer gemist zal worden) in Nieuwsuur de dreigende Duitse regeringscrisis om de asielpolitiek van minister Seehofer ook als niet zozeer een migratiekwestie, maar als een ‘afrekening’ in het christendemocratische milieu.

Twitter avatar Nieuwsuur Nieuwsuur “Dit zou zomaar een regeringscrisis in wording kunnen zijn”, zegt correspondent Jeroen Wollaars over de onenigheid tussen Merkel en haar minister van Binnenlandse Zaken. https://t.co/hkts36UWpF

Terug naar de politiek niet ingewikkelde vluchteling. KRO-NCRV besteedde zaterdagavond laat ruim een uur aan de actie van Stichting Vluchteling. Dat gebeurde vanuit Amsterdam, waar minister Sigrid Kaag om middernacht het startschot gaf voor de benefietloop. Kaag zelf zei niet mee te lopen wegens ‘enkele gebroken tenen’ wat hopelijk geen indicatie is voor wat er onder tafel voorvalt bij de vergaderingen van de Nederlandse ministerraad.

Het lopen van 40 kilometer in de nacht is mede bedoeld als loutering voor de deelnemers, die zo dichter moeten komen bij wat een mens op de vlucht meemaakt. In die zin is het familie van de klassieke paasprocessie, waarin de gelovige probeert iets te voelen van het lijden van Christus. Directeur Tineke Ceelen van Stichting Vluchteling had het over ‘letterlijk stilstaan bij het lot van de ander’, wat bij het lopen van 40 kilometer weer minder effectief lijkt.

Een liefdevol initiatief levert niet meteen spannende tv op. De uitzending verliep volgens een stramien van muziek, interviews en reportages. Er werd een paar keer gewaarschuwd voor de ‘heftige feiten’ die aan de orde kwamen. Veel aandacht ging uit naar geweld tegen vrouwen. „Een vrouw moet van hutje A naar hutje B kunnen gaan zonder verkracht te worden”, vatte minister Kaag de kwestie samen.

De langste reportage kwam van Joris Linssen uit Oeganda, dat de afgelopen jaren een miljoen mensen heeft opgevangen, vooral uit Zuid-Soedan. (Gelukkig is Oeganda groter en rijker dan Europa). Hij maakte invoelende portretten van een aantal vluchtelingen, onder wie een jonge vrouw die voor haar ogen haar vader vermoord had zien worden. Zelf was ze door soldaten verkracht.

In de uitzending voegde hij daar nog een aantal details over haar verwondingen aan toe en liet hij de term gun rape vallen. Voor het nog plastischer kon worden, voerde presentator Liesbeth Staats hem weg van het onderwerp.

De feiten zijn immers op eigen kracht al heftig genoeg, zowel voor de politiek ingewikkelde als voor de politiek niet ingewikkelde vluchtelingen.

    • Arjen Fortuin