Opinie

Mogen vrouwen ook iets zeggen als het over vrouwen gaat?

Schrijvers en anderen uit het boekenvak en de literatuurwetenschap uiten in een open brief zware kritiek op de CPNB. De Boekenweek 2019 heeft als thema ‘De moeder de vrouw’, maar mannen zijn gevraagd het essay en het geschenk te schrijven.

Foto ANP /Kippa Levin

Beste CPNB,

Afgelopen donderdag namen wij, ondergetekenden, kennis van de beslissing van de CPNB dat het thema van de Boekenweek 2019 ‘De moeder de vrouw’ wordt, en dat zowel het Boekenweekgeschenk als het Boekenweekessay door een man geschreven zal worden. Waarom, zo vragen wij, koos de CPNB voor dit thema waarin de vrouw wordt geïdentificeerd met de moeder (en niet met bijvoorbeeld de huisarts of de postbode)? En waarom koos de CPNB ervoor om uitgerekend onder dit thema twee mannen te vragen de Boekenweekuitgaven te verzorgen?

Vrouwen zijn als schrijver van de Boekenweekuitgaven structureel zwaar ondervertegenwoordigd. In twintig jaar tijd mochten van de CPNB slechts vier vrouwelijke auteurs een Boekenweekgeschenk schrijven. Het is bedroevend dat er anno 2018 nog altijd beargumenteerd dient te worden waarom vrouwen ook (niet te verwarren met als enige) graag iets zouden willen en kunnen zeggen, ook als het om vrouwen gaat.

Alleen zonen over hun moeders laten horen, sluit naadloos aan op de pijnlijke traditie die de woorden van vrouwen negeert, en anderen voor hen laat spreken. Lezers willen niet alleen weten hoe mannen tegen moeders aankijken. Ze willen ook de dochters horen, en de moeders zelf.

Lees ook: Boekenweekthema is ‘De moeder de vrouw’, de essayist is geen van beide

Als organisatie die het Nederlandse boek propageert, kunt u de feitelijke genderongelijkheid in het literaire veld en de maatschappij niet naast u neerleggen. De CPNB hoeft geen wegbereider te zijn, geen voorhoede, geen revolutionair instituut. Maar we leven in 2018.

We leken eindelijk één doel te delen: het aanbieden van een grote diversiteit aan literatuur, door een divers palet van schrijvers, voor een even divers lezerspubliek. Maar wat blijkt nu: zelfs bij het thema ‘De moeder de vrouw’ worden alle vrouwelijke auteurs in ons taalgebied overgeslagen.

We doen twee aanbevelingen voor de Boekenweek 2019: Ten eerste dat u – naast het reeds geplande geschenk en essay – gratis een bundel aanbiedt, waarin vrouwen en mannen in essays, gedichten en romanfragmenten aan het woord komen over moeders en moederschap.

U zou, ten tweede, ook kunnen overwegen twee essays te laten schrijven over het gedicht ‘Moeder’ van Vasalis, één door een vrouwelijke en één door een mannelijke auteur.

Bijke Aarts, Bette Adriaanse, Jan van Aken, Wiljan van den Akker, Astrid Alben, Ernst van Alphen, Karin Amatmoekrim, Jan Willem Anker, Dr. Hans Anten, Orli Austen, Arita Baaijens, Joost Baars, Marein Baas, Barnita Bagchi, Anne Becking, Esther op de Beek, Neske Beks, Bas Belleman, Abdelkader Benali, Sunny Bergman, Marjan Berk, J. W. (Hans) Bertens, Hanna Bervoets, Stephan Besser, Aliefka Bijlsma, Alfred Birney, Henk Blanken, Lilian Blom, Elleke Boehmer, Bianca Boer, Britta Böhler, Mark Boog, Lucette ter Borg, Monica Boschman, Beitske Bouwman, Frank Brandsma, Monique van Brandwijk, Anneke Brassinga, Marc Brester, Corina Breukink- Prosper, K. Brillenburg Wurth, Anne Broeksma, Tsead Bruinja, Maurits de Bruijn, Anna de Bruyckere, Geert Buelens, Rosemarie Buikema, Monique Burger, Piet Calis, Bart Chabot, Maghiel van Crevel, Maria van Daalen, De Nieuwe Oost, Wintertuin, Ellen Deckwitz, Nikki Dekker, Jeroen Dera, Willem Tieske Derks, Feike Dietz, Yra van Dijk, Adriaan van Dis, Daan Doesborgh, Kees van Domselaar, Mirthe van Doornik, Maarten Doorman, Bart FM Droog, Irwan Droog, Peter van Druenen, Hanneke van Eijken, Anna Enquist, Femke Essink, Edwin Fagel, F.J.M de Feijter, Eelco Ferwerda, Mira Feticu, Anne Folkertsma, Gaston Franssen, Dennis Gaens, Clarice Gargard, Megan M. Garr, Johanna Geels, Hélene Gelens, Annemieke Gerrist, Merlijn Geurts, Elke Geurts, Vivian de Gier, Anton de Goede, Saskia Goldschmidt, Babs Gons, Ortwin de Graaf, Amarantha Groen, Marieke Groen, Lolies van Grunsven, Theo d’Haen, Laurens Ham, Erik Jan Harmens, Sanneke van Hassel, Mariëtte Haveman, Marjolijn van Heemstra, Daphne de Heer, Thomas Heerma van Voss, Margriet van Heesch, Anne-Fleur van der Heiden, A.F.Th. van der Heijden, Sylvia Heimans, Roman Helinski, Kristien Hemmerechts, Mirjam van Hengel, Joke Hermsen, Stefan Hertmans, Krijn Peter Hesselink, Ingmar Heytze, Koen Hilberdink, Rozalie Hirs, Bregje Hofstede, Klaas ten Holt, Helena Hoogenkamp, Isabel Hoving, Philip Huff, Auke Hulst, Tom Idema, Tjitske Jansen, Esther Jansma, Sasja Janssen, Toef Jaeger, Jente Jong, Maite Karssenberg, Renee Kelder, Shira Keller, Mensje van Keulen, Bernke Klein Zandvoort, Els Kloek, Ewout van der Knaap, Emily Kocken, Enne Koens, Marije Koens, Petra Kok, Emy Koopman, Klaas Knooihuizen, Josje Kraamer, Rashid Kraan, Marcella van der Kruk, Esther Kuyper, Willemijn Lamp, Anke Laterveer, Maartje Laterveer, Ilse Josepha Lazaroms, Celia Ledoux, Joke van Leeuwen, Tessa Leeuwsha, Lotte Lentes, Gerry van der Linden, Joke Linders, Paulien Loerts, Jannah Loontjens, Edith Louw, Jurgen Maas, Kiza Magendane, Jamal Mahjoub, Geert Mak, Nausicaa Marbe, Melle Maré, Renée van Marissing, Lieke Marsman, Alma Mathijsen, Marita Mathijsen, Lisanne Mathijssen, Kathy Mathys, Nicolaas Matsier, Vonne van der Meer, Frank Meester, Mariët Meester, Marie Meeusen, Eva Meijer, Aad Meinderts, Ann Meskens, K. Michel, Thomas Möhlmann, Janita Monna, Ianthe Mosselman, Bertram Mourits, Marleen Nagtegaal, Olave Nduwanje, Saskia Noort, Anousha Nzume, Merlijn Onlon, Joost Oomen, Lodewijk van Oord, Christine Otten, Willem Jan Otten, Jamal Ouariachi, Leonoor Overstegen, Diana Ozon, Monika van Paemel, Astrid Panis, Liedeke Plate, Gustaaf Peek, Herman Philipse, Sanne Pieters, Saskia Pieterse, Piet Piryns, Dieuwke van der Poel, Arie Pos, Jente Posthuma, Jan Postma, Anne Provoost, Marja Pruis, Eefje Rammeloo, Miriam Rasch, Wanda Reisel, Bram de Ridder, Matthijs de Ridder, Marieke Lucas Rijneveld, Roos van Rijswijk, Jonathan Robijn, Aafke Romeijn, Alexis de Roode, Isabelle Rossaert, Mirjam Rotenstreich, Frans Ruiter, Simon(e) van Saarloos, Annet Schaap, Elly Scheele, Cathelijn Schilder, K. Schippers, Jowi Schmitz, Erik Schumacher, Maya Shamir, Anja Sicking, Marijn Sikken, Katinka Simonse, Shantie Singh, Pauline Slot, Sarah Sluimer, Maxime Smit, Maartje Smits, A.L. Snijders, Fleur Speet, Esther Sprikkelman, Maria Stahlie, Kila van der Starre, Herman Stevens, Bianca Stigter, Daan Stoffelsen, Yentl van Stokkum, Fabian Stolk, Claudia Straatmans, Henk van Straten, Els Stronks, Sayonora Stutgard, Pieke Stuvel, Nina Targan Mouravi, Frank Tazelaar, Myrle Tjoeng, Florence Tonk, André van der Toorn, Franca Treur, Iris van der Tuin, Manon Uphoff, Anne Vegter, Lot Vekemans, Marischka Verbeek, Annelies Verbeke, Maaike Verrips, Taïs Vezo, Ivo Victoria, Sven Vitse, Maria Vlaar, Romana Vrede, Frank van Vree, Saskia de Vries, Samuel Vriezen, Jeroen Vullings, Elly de Waard, Helga Walop, Lisa Weeda, Frank Westerman, Hannah van Wieringen, Dorien de Wit, Maartje Wortel, Nelleke Zandwijk, Sophie Zijlstra, Ineke Zuidema.