Opinie

    • Menno Tamminga

Zijn beleggers weer op hol geslagen?

Is Adyen het nieuwe World Online? Dat was woensdagmorgen om mij heen de meestgestelde vraag toen de koers van het Nederlandse betaalbedrijf Adyen bij zijn beursdebuut in minder dan twee uur tijd verdubbelde naar 480 euro. Internetaanbieder World Online was in Nederland hét symbool van de internetzeepbel die in 2000 knapte. Zo’n 150.000 particuliere beleggers stortten zich in maart 2000 op de aandelen. Gratis geld verdienen. Koersen stegen immers altijd? Je kon de aandelen kopen en (snel) doorverkopen.

De beursgang flopte. Beleggers voelden zich achteraf bedrogen toen ze begrepen dat oprichter Nina Brink een deel van haar aandelen al had verkocht. Ondanks deze zeperd piekte de Amsterdamse AEX beursgraadmeter in september 2000 nog boven 700 punten. Die stand is nooit meer gehaald. Ook het ‘volkskapitalisme’, waarin de gewone man als belegger een graantje meepikt van de bedrijfswinsten, was fini.

Hét verschil tussen Adyen en World Online: Adyen is winstgevend. Het betaalbedrijf bestaat al twaalf jaar, met diensten én een directieteam die zich hebben bewezen. En Adyen zocht bij de beursgang geen ‘kleine’ particuliere aandeelhouders.

De overeenkomst tussen toen en nu: hooggespannen verwachtingen van beleggers. Toen over de hemelse toekomst van internet. Nu is de inzet een nieuwe industriële revolutie en de machtspositie (en potentiële monopoliewinsten) van de winnaars in de concurrentieslag.

De koerseruptie woensdag tartte de waarschuwingen van analisten en andere waarnemers. Hoezo politieke risico’s op de beleggingsmarkten? Dit was de week van échte risico’s en échte bedreigingen: nucleair, handelsoorlog én wat Italiaanse toestanden. Het maakte beleggers niks uit.

De koers van Adyen profiteerde ook van de schaarste. De bestaande financiers verkochten vrij weinig aandelen, tegen 240 euro per stuk. Ze lieten geld op tafel liggen, want ze hadden er gezien de koerssprong veel meer voor kunnen krijgen. Maar de meesten van hen behielden tweederde of meer van hun bezit. Wat ze op de eerste dag misliepen aan koerswinst, verdienden ze op hetzelfde moment dubbel en dwars terug doordat de aandelen die ze nog hádden, door het dak gingen.

Lees ook waarom de strategie van het betaalbedrijf zo slim is: Adyen, het recept voor Dutch tech

Adyen mag een koploper zijn, een modern bedrijf dat niks geeft om bezit (geen eigen vastgoed, geen eigen datacentra), als het maar de beste kennis en beste verkopers bezit. Maar in essentie is dat, zoals bij meer techbedrijven, een moderne versie van het klassieke familiebedrijf uit het begin van de vorige eeuw. Met de oprichters in de rol van pater familias, zoals Mark Zuckerberg bij Facebook.

Het verdiende geld wordt weer in de zaak geïnvesteerd voor groei. Externe financiers zijn in de expansiefase nodig, maar ze moeten niet de baas willen spelen. Zoals de familie eigenaar is van het familiebedrijf, zo moeten in een techbedrijf alle werknemers ook aandeelhouder zijn. Al is het geen socialisme: de aandelenpakketten zijn ongelijk verdeeld.

Evenals familiebedrijven hebben de techkampioenen iets paternalistisch. Adyen heeft in Nederland wel ruim vierhonderd medewerkers, maar geen ondernemingsraad. Daar heeft het personeel niet om gevraagd, zegt Adyen. En het is ook niet nodig. Want iedereen heeft rechtstreeks toegang tot de leiders.

Menno Tamminga schrijft over ondernemingsbeleid en economie.
    • Menno Tamminga