Politie wil lagere straf voor inzet geweld agenten

Volgens de politie zetten agenten geweld in om de samenleving te beschermen. Vervolging voor doodslag zou daardoor ongepast zijn.

Beeld ter illustratie. Beeld ANP

Agenten die tijdens de uitvoering van hun werk geweld gebruiken moeten daarvoor minder zwaar gestraft worden. Daarvoor pleit de politie zaterdag. Als ze iemand ernstig verwonden of doden moeten ze daarom niet langer voor doodslag of zware mishandeling vervolgd worden.

Dat zou volgens de politie geregeld kunnen worden met een status aparte voor agenten in de wet. De agenten komen vanwege uitvoering van hun beroep ongewild in gevaarlijke situaties terecht waarin ze moeten ingrijpen. “Er is dan geen kwade intentie”, stelt de Rotterdamse politiechef Frank Paauw die dit onderwerp in zijn portefeuille heeft. “Integendeel, want de politieman of -vrouw grijpt in om anderen of zichzelf te beschermen.”

De Tweede Kamer praat na de zomer over een kabinetsvoorstel om in de wet de bepaling ‘schenden van de ambtsinstructie’ op te nemen. Dan bekijken het Openbaar Ministerie (OM) en de rechter of de agent geweldregels heeft overtreden. Daarvoor staat maximaal drie jaar cel, terwijl voor doodslag maximaal vijftien jaar gegeven kan worden.

Ook moet er een zogeheten blauwe kamer komen, gelijk aan de militaire raadkamer, die gaat over strafzaken waarbij agenten betrokken zijn. Paauw: “Dit is een aparte rechtbank met een vaste groep rechters, die vanuit hun deskundigheid kunnen oordelen of het toegepaste geweld legitiem was binnen de grenzen van de ambtsinstructie.”

Grote gevolgen

Nu is het nog zo dat ook als een agent bewezen goed handelt, er toch doodslag kan worden opgelegd. Hoewel in de meeste gevallen dan toch ontslag van rechtsvervolging volgt, heeft de agent wel een aantekening op zijn strafblad. Dat kan gevolgen hebben voor bijvoorbeeld het verkrijgen van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) en het verkrijgen van een visum voor reizen naar het buitenland.

Critici stellen dat met de regelwijziging agenten gemakkelijker wegkomen met het gebruik van geweld. De discussie hierover laaide de afgelopen tijd weer op naar aanleiding van de dood van Hagenaar Mitch Henriquez. Die overleed in 2015 bij zijn arrestatie. De rechtbank oordeelde dat twee agenten schuldig zijn aan mishandeling met de dood tot gevolg, maar zij hoeven niet de cel in. Paauw stelt echter: “Het onderzoek blijft onafhankelijk, alleen de tenlastelegging verandert.”

12.000 keer inzet van geweld

De politie zet per jaar ongeveer 12.000 keer geweld in. Een belangrijk deel hiervan is volgens persbureau ANP in de categorie ‘licht geweld’ in te delen. Die zaken worden intern afgehandeld. Naar schatting komen vijf agenten per jaar voor de rechter vanwege het gebruik van zwaar geweld.

Paauw wil tevens een maximumtermijn voor het afdwingen van vervolging door nabestaanden na sepot. Daarop zit nu geen beperking waardoor altijd de mogelijkheid bestaat dat een agent vervolgd wordt voor een geweldincident.

    • Jorg Leijten