Column

Voor zes Afrikaanse mensenhandelaren is het snelle leven voorbij

Trump mag er dan weinig respect voor hebben, de multilaterale orde werkt nog wel, schrijft Michel Kerres. Zie de VN-sancties voor mensenhandelaren.

Het was al bekend dat Donald Trump vooral oog heeft voor de VS en voor zichzelf en wat minder voor het internationale overlegcircuit met al die lastige regels en normen. In de week dat de Amerikaanse president aardige woorden vindt voor een potentaat uit een pariastaat en de democratische leider van een bevriend buurland afkamt, is het heilzaam stil te staan bij een succesje van dat internationale stelsel.

Na anderhalf jaar overleg en opsporingswerk van het Nederlandse OM heeft de VN-Veiligheidsraad vorige week zes mensensmokkelaars op een sanctielijst gezet. Vier Libiërs en twee Eritreeërs. Ze heten smokkelaars, maar eigenlijk zijn het mensenhandelaren, die migranten als slaven verkopen en een systeem van uitbuiting in stand houden. CNN liet eind vorig jaar zien hoe migranten in Libië op veilingen bij opbod werden verkocht.

De zes zijn puissant rijk geworden. Ze smeten met geld, investeerden in vastgoed en financierden terroristen. Nu kunnen ze met die rijkdom geen kant meer op, hopen de VN. Als de smokkelaars, allemaal rond de dertig, willen feesten in Dubai, in Tunesië of op Malta dan lopen ze vast. Ze mogen niet meer vliegen, ze kunnen niet meer bij hun geld dat ze in rustige oorden hebben gestald, ze kunnen geen creditcard aanvragen. Het snelle leven is voorbij.

Het gaat om zware jongens. Mussab Abu-Quarin bijvoorbeeld, heeft een netwerk dat Libië verbindt met Europese bestemmingen voor migranten uit sub-Saharaans Afrika. Ook heeft ‘doctor Mussab’ volgens de VN goede contacten in de financiële sector van de Arabische wereld. Alleen al in 2015 zou hij 45.000 mensen hebben overgezet. Eén van zijn schepen zonk: 800 doden.

Ahmed Oumar Al-Dabbashi, bijgenaamd ‘de Oom’, is de commandant van een militie in de Libische kustplaats Zawiya. Abd Al Rahman Al-Milad is het hoofd van de kustwacht in die stad en werkt nauw samen met de mensensmokkelaar Mohammed Kachlaf, de baas van een militie die de plaatselijke olieraffinaderij onder controle heeft. In strafrechtelijk onderzoek hebben migranten verklaard dat ze door het kustwachtschip van Al-Milad, zijn opgepakt en vervolgens zijn opgesloten en geslagen. Al-Milad zou ook boten met migranten tot zinken hebben gebracht.

Het is voor het eerste dat mensenhandel langs deze weg wordt aangepakt. Het was een Nederlands initiatief, ook al probeerde de Britse minister van Buitenlandse Zaken, Boris Johnson, het snel als Brits succesje te verkopen.

Diplomatiek was het een hele operatie om de Veiligheidsraad te overtuigen. Westerse landen vinden het normaal mensenrechtschendingen in de V-raad aan te pakken, China en Rusland zijn terughoudend. Voordat je het weet heb je als autocraat zelf een probleem. De Nederlanders onderstreepten dat het niet alleen om mensenrechten ging, maar om handelingen die bijdragen aan het destabiliseren van Libië, want dat had de V-raad in een resolutie al eens veroordeeld. Toch ging Rusland nog even op de rem staan.

Uiteindelijk ging de V-raad akkoord, toevallig met Rusland als tijdelijk voorzitter. Met dank aan Nederland konden de Russen een puntje scoren. Minister Stef Blok, die een week eerder de Russen in de raad nog had aangepakt voor hun rol in het neerhalen van MH17, stuurde zijn collega Lavrov daarna een sms’je met felicitaties. Even sarren, altijd fijn.

Donald Trump mag dan een probleem zijn, het multilaterale systeem levert nog gewoon prestaties.

Redacteur geopolitiek Michel Kerres en Oost-Europa-deskundige Hubert Smeets schrijven hier afwisselend over de kantelende wereldorde.