Schapenbloedbad, maar was het een wolf?

Een schapenhouder in Overijssel trof woensdagavond tientallen dode en zwaargewonde schapen aan in zijn weiland.

Archiefbeeld Foto Koen van Weel/ANP

Schapenhouder Christian Kalter trof woensdagavond in zijn weiland in het Overijsselse Lierderholthuis een slachtpartij aan. Twaalf schapen waren doodgebeten. Nog eens negentien waren gewond, met bijtwonden in de nek of boven het hart. Veertien liet hij euthanaseren door de dierenarts; de kans op genezing was klein.

De boer stuurde NRC foto’s en video’s van het bloedbad, waarop is te zien dat de dieren verschillende soorten verwondingen hebben. Nekwonden, opengereten borstkassen of buikholtes, de ingewanden uit het dier getrokken, een aangevreten dijbeen. Wat voor dier richt dergelijke schade aan? Volgens Kalter wijzen alle sporen op een wolf. DNA-onderzoek moet uitsluitsel geven over de kwestie.

Kalter: “Het waren hoofdzakelijk nekwonden. Een wolf schijnt daarnaast direct te gaan voor organen zoals het hart en de lever. Bij sommige schapen was de borstkas opengebroken en leeggevreten.” Hoewel Kalter zelf geen wolf heeft gezien, was volgens de schapenhouder een maand geleden nog op twintig kilometer afstand een wolf gespot.

Hoe bescherm je je schapen tegen de wolf? Duitse schapenhouders vertellen hun Nederlandse collega’s over gaas, schrikdraad en waakhonden: 3.000 volt tegen de wolf

De schapenhouder heeft wel eens een hond tussen de schapen gehad, maar dat leidde niet tot zo’n slachtpartij. “Toen waren er een paar doden, dat was anders dan dit.” En, concludeert de schapenhouder: “Een hond eet misschien een stukje vlees, maar gaat niet naar de organen toe.”

Geplukt en gehapt

Een van de schapen van boer Kalter die hij woensdagavond aangevreten aantrof in zijn weiland. Foto Christian Kalter

Expert Dick Klees van de organisatie Wolven in Nederland vindt het echter niet waarschijnlijk dat het om een wolf gaat. “Er lijkt vrij willekeurig uit de dieren geplukt en gehapt te zijn. Een roofdier dat voor de kost jaagt, doet dat efficiënt.” Klees heeft nog nooit meegemaakt dat een wolf een moordpartij op deze schaal aanrichtte.

Uit cijfers van het BIJ12-Faunafonds, dat verantwoordelijk is voor de vergoeding van gedupeerde boeren namens de provincies, blijkt dat afgelopen maart in Venlo negen schapen werden doodgebeten door een wolf. De boer kreeg ruim 400 euro uitgekeerd. Een ander incident in het Groningse Marum, waarbij elf schapen werden gedood, is nog in behandeling.

Klees denkt door de lukrake verwondingen eerder aan een hond of een vos. Die missen namelijk de kaakkracht en moeten meer scheuren, plukken en schudden om schapen dood te krijgen. Vossen hebben bovendien in de huidige periode al grote jongen met een grote voedselbehoefte. Ja, het klopt volgens Klees dat wolven van een spierrijk hart of een goed doorbloede lever houden. “Maar dat geldt voor veel roofdieren: ze happen de meest energierijke delen op.”

Sinds eind maart werden in de regio meerdere waarnemingen van een wolf gedaan. Als de wolf zes maanden hier blijft, beschouwt het dier het gebied als zijn territorium: Wolf vestigt zich mogelijk definitief in Midden-Drenthe

Mogelijk een jonger dier

Als het een wolf is geweest, dan is het vermoedelijk een jonger, zwervend dier met minder jachtervaring, denkt Klees. Ook zou het roofdier door de overdaad aan schapen in een afgesloten gebied geïnspireerd kunnen zijn om te blijven doden. “Dat gebeurt door een onnatuurlijke situatie, dan blijft het roofdier getriggerd en eindigt het in een killing spree. Dat is niet uit te sluiten.”

Het antwoord op de vraag welk dier schuldig is, is allereerst belangrijk voor boer Kalter. De schapenhouder - die nog ongeveer 150 dieren overheeft - is dusdanig geschokt door de slachtpartij dat hij niet uitsluit te stoppen als het nog een keer gebeurt. “Ik ga nu met angst en onzekerheid naar het weiland toe. De beelden die ik heb gezien, ben ik niet gauw kwijt.”

Tegelijk is de schuldvraag van belang voor het Nederlandse wolvendebat. Schapenhouders zijn van mening dat er geen plek is voor de wolf in Nederland. De organisatie Wolven in Nederland stelt: de wolf is en blijft hier, dus boeren moeten beveiligingsmaatregelen nemen.

Het BIJ12-Faunafonds verwacht dat het DNA-onderzoek binnen twee tot drie weken uitsluitsel geeft over de kwestie.

Luister ook naar deze aflevering van onze wetenschapspodcast Onbehaarde Apen, over de komst van de wolf naar Nederland.
U kunt zich ook abonneren via iTunes, Stitcher, Spotify of RSS.
    • Christiaan Paauwe