Door Trumps heffingen lijkt China ineens een redelijke partner

Handelstarieven Nieuwe importheffingen van de VS tegen China zetten het handelsconflict op scherp. Trump dwingt China en de EU bijna om meer samen te gaan werken.

Auto’s bedoeld voor export, in de haven van de Chinese stad Lianyungang. Foto AFP

Terwijl Europa, Canada en Mexico in alle staten zijn over heffingen op twee producten – staal en aluminium – kondigde de Amerikaanse president Trump vrijdag een heffing op maar liefst 1.102 producten uit China aan. Vanaf 6 juli betalen Amerikaanse importeurs een toeslag van 25 procent op zo’n 50 miljard dollar aan Chinese producten.

Trump ziet de importheffingen als vergelding voor „diefstal” door China van Amerikaanse technologie – „kennis uit Silicon Valley, de kroonjuwelen van dit land”, zei hij vrijdag in een televisie-interview.

China staat klaar om terug te slaan en zal ook voor zo’n 50 miljard dollar aan Amerikaanse producten extra gaan belasten. Beijing liet eerder al weten dat het heffingen zal invoeren op onder meer Amerikaanse soja en rundvlees, wat vooral de achterban van Trump op het Amerikaanse platteland in zijn portemonnee raakt.

De Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi pleitte er in zijn ontmoeting met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo donderdag nog voor om de samenwerking tussen beide landen te laten inspireren door concurrentie, niet door protectionisme. „Er zijn twee opties”, zei hij. „De een is samenwerking, win-win voor beide landen, de tweede is confrontatie en een lose-lose-scenario.”

Nu de VS de heffingen doorzet, is het handelsconflict tussen de VS en China op alle fronten uitgebroken. China voelt zich ook niet langer gehouden aan eerder deze maand gedane toezegging aan de VS, zei Geng Shuang, woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. China beloofde om meer uit de VS te gaan importeren, om zo het handelstekort met de VS te verkleinen.

China als consistente partner

Hoezeer de Amerikaanse maatregelen ook tegen het zere been van de Chinezen zijn, er zit wel één voordeel voor hen aan: het toont China internationaal steeds meer als een redelijke, consistente partner. Waar Trump onvoorspelbaar en onbetrouwbaar is, kan de wereld wel rekenen op China als voorvechter van een open internationale economie. Trumps onvoorspelbaarheid zag de wereld ook al na de G7 in Canada, waar hij eerst een gezamenlijke slotverklaring medeondertekende, maar zijn handtekening even later net zo makkelijk weer introk.

China maakt dankbaar gebruik van dit imago van redelijkheid en openheid, zeker ook in de relaties met de EU. China kan steeds overtuigender over het voetlicht brengen dat het land veel meer dan de VS een logische partner voor de EU is, zeker op handelsgebied. De EU en China delen immers een voorkeur voor een open internationaal handelssysteem en voor het voortzetten van internationalisering en globalisering.

Trump schaadt relatie met EU

Daarmee dreigt de aanleiding voor de Amerikaanse irritatie met China volledig onder te sneeuwen. China mag namelijk wel zeggen voor economische globalisering te zijn, maar in de praktijk is dat vooral eenrichtingsverkeer: Chinese bedrijven maken volop gebruik van de openheid van buitenlandse economieën, maar China is veel minder bereid om zelf ook zijn economie open te stellen op die vlakken waar het waarschijnlijk de concurrentie met buitenlandse bedrijven niet zou overleven.

Ook het argument van Trump dat China zijn technologische ontwikkeling deels voedt met technologie die het heeft afgedwongen of gestolen van buitenlandse bedrijven, snijdt in een aanzienlijk aantal gevallen hout.

Doordat Trump nu toch vol inzet op een handelsoorlog met China, schaadt hij indirect ook zijn relatie met de EU: hij dwingt de EU zo bijna om meer samenwerking met China te zoeken, terwijl de EU juist graag samen met de VS één lijn zou willen trekken tegen China. In elk geval wanneer er sprake is van oneerlijke Chinese handelspraktijken. De kans dat dat nog gebeurt, wordt door een handelsoorlog tussen de VS en China alleen maar kleiner.

Lees ook de column van Caroline de Gruyter: Een handelsoorlog kent geen winnaars
    • Garrie van Pinxteren