Opinie

    • Arjen Fortuin

‘BN’ers in therapie’ is waardevolle praat-tv

Zap Of de deelnemers aan ‘BN’ers in therapie’ veel baat hebben bij hun deelname valt moeilijk te beoordelen. Wel levert het programma gesprekken op die zeer de moeite waard zijn.

Bibian Mentel in 'BN’ers in therapie' (RTL 5)

Het kán natuurlijk helemaal niet, therapie op televisie. Voor de meeste mensen is het al zwaar om eerlijk over zichzelf te zijn in de beslotenheid van een therapeutenkamer. Laat staan als er camera’s in de ruimte staan en de hele bliksemse boel op donderdagavond via RTL 5 de wereld in wordt geslingerd.

Toch is dat de formule van BN’ers in therapie, waarin dezer weken onder anderen Patricia Paay, Javier Guzman en ‘treitervlogger’ Ismail Ilgun zich door psychiater Esther van Fenema lieten ondervragen. Steeds in vier sessies, afgemonteerd in krap veertig minuten praattelevisie.

Over het algemeen geldt bij programmakeuze de wet: „Kijk nooit een programma dat de afkorting BN in de naam heeft”, maar toen ik een paar weken geleden stuitte op de aflevering van BN’ers in therapie met Patty Brard, bleef ik toch gefascineerd kijken.

Of Brard therapeutisch gezien veel baat heeft gehad bij het project kan ik niet beoordelen, maar zo’n therapiegesprek is ook een soort interview. Brard zei dat ze in het reine wilde komen met haar faillissement van twintig jaar geleden, maar ik werd vooral getroffen doordat bleek dat ze zowel met haar moeder als met haar dochter al jaren geen contact had. Schuldigen had ze daar ook bij gevonden: een boze zus en een wrede curator.

Brard karakteriseerde zichzelf als een control freak en als iemand die zo slecht sliep dat ze inmiddels verslaafd was aan ‘inslaaptabletten’ – een eufemisme dat me vertederde, een gevoel waarvan ik niet had verwacht dat Patty Brard het ooit nog bij me op zou roepen.

Zelf maakte ze onderscheid tussen ‘Patty’ (door Van Fenema gelijkgesteld met de gekwetste vrouw) en de keiharde ‘Patty Brard’ die „met een leger van kalasjnikovs ” door de wereld trok. Dat laatste ook omdat er na dat faillissement heel snel veel geld terugverdiend moest worden. Het lukte Van Fenema niet helemaal om langs de zwaarbewapende Patty Brard te komen, maar het was fascinerend om te zien.

Deze donderdag was snowboardster (en meervoudig goudenmedaillewinnaar op de Paralympische Spelen) Bibian Mentel aan de beurt. Zij deelt een Indische achtergrond met Brard, maar heeft verder zeer weinig met haar gemeen. Bij Mentel ging het juist om haar neiging om haar omgeving af te schermen voor haar zwakten en verdriet. Ze heeft veel te verstouwen heeft gekregen: steeds terugkerende kanker hangt haar als een zwaard van Damocles boven het hoofd.

Lees ook: De kanker kwam terug, Bibian Mentel ook

Van Fenema (die soms vreemde gezichten trekt, maar dat terzijde) behandelde Mentel omzichtig. Toen ze er een ‘je moet’ uitflapte, corrigeerde ze zichzelf onmiddellijk. Mentel bleek een vrouw die zichzelf uitstekend begrijpt. En die zich wapent tegen al te emotionele gesprekken over haar ziekte: „Ik ben een kei in het vertellen van mijn verhaal zonder dat het me echt raakt.” Sport was haar ‘safe space’, ook al omdat trainen en de noodzaak tot presteren je aandacht afleidt van andere gedachten.

Meer dan therapie waren de gesprekken een aanloop tot het uitspreken van het voornemen van Mentel om meer met haar man en zoon te delen, ook waar het gaat om „de mogelijkheid dat er een kans is” dat ze nooit de grijze oma zal zijn die ze hoopt te worden. „Nu kunnen we het er nog over hebben.”

Ik betwijfel of Mentel dit programma nodig had om tot dat inzicht te komen, maar dat BN’ers in therapie gesprekken oplevert die zeer de moeite waard zijn, staat vast.

    • Arjen Fortuin