Opinie

Albanië is op de goede weg om een EU-lidstaat te worden

Vier Balkanlanden hebben hard gewerkt aan de rechtsstaat, schrijft . Woensdag debatteert de Kamer over hun EU-kandidatuur
Demonstratie in mei in Tirana door de Albanese conservatieve oppositie, die vindt dat de socialistische regering toetreding tot de EU bemoeilijkt. Foto Florion Goga/Reuters

Democratie werkt als iedereen meedoet. Het is op de korte termijn gemakkelijk om niet te luisteren naar de stemmen die je niet wilt horen, maar uiteindelijk word je daar niet sterker door. De Balkan lijkt ver weg: De mensen die er wonen kennen we niet en het nieuws uit de regio is zelden positief. Maar de Balkan die we denken te kennen, lijkt in niets op de Balkan van vandaag.

Het kandidaat-lidmaatschap van de Europese Unie heeft voor burgers in Albanië, Macedonië, Montenegro en Servië sinds hun aanvraag in 2009 veel veranderd en dat proces zal niet stoppen. Mede omdat de overheden in deze landen, maar ook in Bosnië en Kosovo die nog geen kandidaatstatus hebben, wetten en regelgeving maximaal laten aansluiten op die van de gangbare normen in de rest van Europa, is de levensstandaard geleidelijk verbeterd. Dat proces is na het verkrijgen van hun officiële status van kandidaat EU-lid (tussen 2010 en 2014) in die vier landen versneld.

Front runner

Albanië in het bijzonder heeft zich ingespannen om de rechtspraak te moderniseren, inclusief het opnieuw toetsen van de kwaliteiten en onafhankelijkheid van zowel rechters als leden van het Openbaar Ministerie. Het is dan ook als front runner aan te merken.

In april noteerde de Europese Commissie dat op dit terrein grote vooruitgang is geboekt en het model van Albanië wordt als voorbeeld gezien voor andere landen in de regio. Ook voor landen waarmee de onderhandelingen over EU-lidmaatschap al zijn begonnen. Dan is het logisch dat na Servië en Montenegro, ook met Albanië de onderhandelingen daarover kunnen beginnen.

Bij alle veranderingen ligt de nadruk verder op modernisering van ambtelijke processen, bescherming van mensenrechten, aanpakken van corruptie, modernisering van het rechtssysteem en het tegengaan van georganiseerde misdaad – vijf domeinen die gezamenlijk zorgen voor de borging van een functionerende rechtsstaat.

Lees ook: Snelle toetreding in ons eigen belang

In heel veel gevallen lijken wetten en regels, door overname van acquis – de verzamelde verdragen en wetten van de EU – in de Balkanlanden inmiddels op die in Duitsland, Ierland en ons land. Voortgaande moderniseringen van de overheid in de Balkan resulteert ook in economische groei. Zo importeert Albanië goederen, diensten (en olie en elektriciteit) ter waarde van 4,8 miljard euro, twee keer meer dan het exporteert.

De inwoners van de kandidaat EU-lidstaten voelen zich Europeanen en willen zich niet uitsluitend cultureel en economisch verbonden voelen met Europa, maar ook volledig kunnen participeren. Zeker nu wetgeving, juridische processen en normeringen gelijkgeschakeld worden met die van de EU willen ze ook hun stem kunnen laten horen in de democratische arena waarin deze is geborgd.

Er is nog een lange weg te gaan en niet alle landen zijn even ver gevorderd, maar het proces loopt en moet gesteund worden, het lonkend perspectief van erbij te horen maakt het makkelijker versteende structuren af te breken en democratie en markteconomie te doen triomferen. Dat is in ons aller belang.