Waar is Eder, de Portugese held van Euro 2016?

Portugal - Spanje vooraf

Succes op het EK biedt geen garantie voor een goed WK. Kijk naar Eder. In 2016 de held van Portugal op het EK, nu afwezig in Rusland.

Matchwinner Eder van Portugal met de beker van het EK van 2016 in Frankrijk. Links sterspeler Cristiano Ronaldo, rechts Nair. Foto MIGUEL A. LOPES/EPA

Waar is hij gebleven? De 1 meter 91 lange aanvaller met dreadlocks, die op 10 juli 2016 zijn cv verrijkte met misschien wel het belangrijkste doelpunt in de geschiedenis van het Portugese voetbal. De bespotte spits, de immigrant uit een kindertehuis in Coimbra, die plots een nationale held werd.

Éderzuti António Macedo Lopes, beter bekend als Eder, kwam twee jaar geleden na 79 minuten in het veld in de EK-finale tussen Portugal en gastland Frankrijk. Het stond 0-0 en met die stand leken beide landen die avond ook de strafschoppenserie in te gaan. De Fransen hoopten op een ereronde langs de Arc de Triomphe, de Portugezen stonden net als in de voorgaande duels onder druk. Tot de plotse uithaal van Eder. Een droog schot uit de tweede lijn, waarmee Portugal de Europese titel veroverde. Bijna uit het niets.

Eder haalt uit voor het winnende doelpunt in de EK-finale van 2016 tegen Frankrijk, in het Stade de France. Foto MIGUEL A. LOPES/EPA

Koning Eder. Voor even middelpunt van de Portugezen. Geboren in Guinee-Bissau kwam hij op zijn derde met zijn ouders naar Portugal, waar hij voornamelijk opgroeide in het tehuis Lar O Girassol, vrij vertaald als De Zonnebloem, omdat zijn ouders niet voor hem konden zorgen. Hij werd profvoetballer. Ging van Coimbra naar Braga, van Swansea naar Lille en mocht als ploegvulling mee naar het EK. Als invaller werd hij niettemin een goudhaan. Althans, voor even.

Wentelteefjes verkopen

Anders dan zijn reputatie ontbreekt Eder op het WK in Rusland. De spits is een van de opvallendste afwezigen bij Portugal, dat vrijdagavond buurland Spanje treft. Bondscoach Fernando Santos had hem niet nodig, net als negen andere spelers van de ploeg die in Parijs het EK won.

Hoe roemrucht zo’n prestatie ook is, een gewonnen EK geeft geen garantie voor een goed WK. Niet alleen voor individuen als Eder, ook niet voor teams zelf.

Zie de resultaten van EK-winnaars van de voorbije dertig jaar. Van de elf winnaars sinds 1976 was Spanje het enige land dat (direct) erna het WK won. Duitsland strandde eenmaal in de kwartfinale en in de halve finale, terwijl Nederland op het WK 1990 niet voorbij de achtste finale kwam.

Grootste sof? Frankrijk in 2002. Eerst die fraaie triomf op Euro 2000, dan één punt en nul goals op het WK in Japan en Zuid-Korea. De Fransen speelden zo onzichtbaar dat het was alsof ze er nooit waren geweest.

Voor drie EK-winnaars was dat letterlijk zo. Zowel Tsjechoslowakije als Denemarken en Griekenland lukte het na hun historische prestatie niet zich voor het WK te plaatsen. Griekenland was de eendagsvlieg van Euro 2004. Spits Angelos Charisteas, maker van de golden goal, had nadien nooit meer zoveel succes. Hij mislukte onder meer bij Ajax en Feyenoord en sloot in 2013 een carrière af die meer doorsnee dan imposant was. Tegenwoordig bakt hij wentelteefjes in een restaurant aan de Berenstraat in Amsterdam.

Zijn relaas doet denken aan dat van Eder. Die heeft uitgerekend het hele seizoen in Rusland gevoetbald (Lokomotiv Moskou), maar nu daar het WK wordt gehouden is hij niet nodig. Portugal heeft Cristiano Ronaldo. Met hem in de ploeg zijn helden van weleer snel weer vergeten.