Recensie

Uitmuntend spel in ‘seksgids voor strijkkwartet’ van Bieito

Holland Festival Filosofische verhandelingen, maar ook een muziekstandaard aftrekken in muzikaal toneel ‘The string quartet’s guide to sex and anxiety’.

De vier leden van het Heath Quartet spelen een muzikale hoofdrol in de Holland Festival-productie The string quartet’s guide to sex and anxiety Foto Simon Way

Vooraan vier acteurs zittend op een rij. Achter hen staand de leden van het Heath Quartet. Verder alleen een achterwand van gestapelde stoelen en een woud van muziekstandaards. The string quartet’s guide to sex and anxiety van regisseur Calixto Bieito was nadrukkelijk elementair en wars van sensatiezucht – al werd er wel een muziekstandaard afgetrokken. Hoewel Bieito een reputatie van aanstootgevend theater heeft, bleek deze muziek-en-verhalencollage een intieme, abstract-persoonlijke ontleding van angst, verdriet en depressie.

Kierkegaard en Houellebecq

Monologen, met citaten van onder meer Kierkegaard, Houellebecq en Anne Sexton, werden afgewisseld met delen uit strijkkwartetten van Ligeti (Nr. 2) en Beethoven (Nr. 11). Musici liepen daas rond, acteurs keken mee over hun schouder, maar de onderlinge interactie bleef minimaal en berustte vooral op blikken en suggestie. Binnen dat rigide stramien broeide en gistte het echter, dankzij uitgekristalliseerde karakters en vooral uitmuntend spel van alle acht.

Miltos Yerolemu declameerde als afstandelijke intellectueel met smaak filosofische verhandelingen uit Richard Burtons The anatomy of melancholy. Zijn suïcidale echtgenote Mairead McKinley verkeerde juist continu op de rand van een zenuwinzinking, onzeker over alles, niet in de laatste plaats seks.

To swallow or not to swallow?

Voortdurende afwijzing bracht haar ertoe haar techniek te oefenen op een muziekstandaard: een tragikomische wending van een schrijnende scène, die met de verzuchting „To swallow or not to swallow” nog ronduit grappig werd.

Nick Harris excelleerde als wandelende catalogus van neuroses en medicamenten en zorgde voor de broodnodige luchtigheid, zonder een moment flauw te worden. De grootste impact had Cathy Tyson, wier rol lang stom was, al werd ze duidelijk verscheurd door verdriet. Pas na het gierend vertolkte vierde deel (Presto furioso) van Ligeti begon Tyson te praten, op hysterisch vrolijke toon en met een maniakale blik. Haar vertolking van het verhaal ‘To kill a child’ van Stig Dagerman was adembenemend. Het omvallen van de stoelenwand kwam daarna aan als een maagstomp.

    • Joep Stapel