opinie & debat

    • Joyce Roodnat

‘Reputatieschade’ plus echte horror

Joyce Roodnat

Airco Caravan: Coffee Time (2017) foto Joyce Roodnat

Nou nog heel even over de heibel rond de Biënnale van Venetië, waar ook Nederland om het jaar een paviljoen inricht om de wereld te laten zien wat we waard zijn. Na een periode waarin zonder transparantie een kunstenaar werd uitgenodigd en het vermoeden van vriendjespolitiek groeide, mogen sinds zes jaar kunstenaars en curatoren plannen voordragen. Jury, shortlist, keuze. Helder. En met succes. Zo zou de hoogbejaarde nulkunstenaar herman de vries, een Biënnale-hit van 2015, zonder dit systeem niet snel geselecteerd zijn.

Maar deze keer dwong een aantal kunstenaars anonimiteit af, uit vrees voor „reputatieschade”. Ze stuurden hun plannen wel in, maar niemand mocht weten dat ze dat deden. Ze bedoelden dat ze niet tegen verlies kunnen. Kijk maar: er is betreurenswaardig gedoe over de winnaar. En wat doet de rest van de shortlist, die dus niet won? Die ruikt bloed en komt met een advocaat. Zij eisen een nieuwe beoordeling, ook al zit winnen er niet in. En nog altijd mogen we niet weten wie ze zijn.

Maar deze geweldenaars op sokken zouden blij moeten zijn dat ‘Venetië’ hun neus voorbijgaat. Ze zouden deelname aan de Biënnale niet verdragen, want daar loopt élke kunstenaar het risico te worden verscheurd door de internationale kunstkritiek. Of, erger nog, collectief genegeerd.

Maria Koning noemt zich Airco Caravan. Zo neemt ze de telefoon ook op: „Met Airco”. Ze doet van alles. Ze is de vrouw achter de succesvolle benefiet-expositie ‘Nasty Women Amsterdam’. Onlangs lanceerde ze een wereldwijd standbeeldenproject ter herdenking van de moord op Martin Luther King. En ze is ook nog eens een lekker onconventionele kunstenaar. Ik bel haar op omdat ik bij Popinnart, een pop-upgalerie in Amsterdam-Oost, onder de indruk ben geraakt van een groot wandkleed van haar. Het lijkt huiselijk – tot je beseft dat met alles wat je erop ziet, van balpen tot fluitketel, een moord is gepleegd. Airco vertelt dat ze al zo’n vijftig schilderijen maakte van ongebruikelijke moordwapens. „Niets is wat het lijkt, de dingen zijn hun verhalen. Daar gaat dit over. Je denkt, moord met een Senseo? Dat kán niet waar zijn. Maar jawel, een vrouw deed er gif in om haar ex-man te straffen.”

„Hoezo een wandkleed?”, vraag ik. „Daar kwam ik op door de war rugs. Die worden in Afghanistan geknoopt, met kalasjnikovs en handgranaten en tanks erop. Net zo zijn mijn kleden collages van wat er zich om de hoek afspeelt, met erge, trieste en soms, niks aan te doen, grappige verhalen.”

„En wat is dat daar in de rechter bovenhoek?” „Een lamsbout.” Het is haar saluut aan Roald Dahl. Sinds ze als scholier zijn verhaal ‘Lamb to the Slaughter’ las, denkt ze al na over huishoudelijke moordwapens.

Airco Caravan zou naar de Biënnale van Venetië moeten. Ze maakt goeie, interessante kunst en heeft wat te vertellen. Ze timmert aan de weg en is nergens bang voor. Hup Airco. We weten wie je bent.

    • Joyce Roodnat