NRC checkt: ‘Calabrië is het armste gebied van Europa’

Dat zei de Italiaanse politica Anna Laura Orrico op 31 mei in een interview met NRC.

De aanleiding

Italië heeft een nieuw kabinet. Er moet veel veranderen, vinden de nieuw aangetreden politici – ook in Europa – hoewel een Italiaans vertrek uit de euro niet aan de orde is, zo zei het Italiaanse Vijfsterren-Kamerlid Anna Laura Orrico in een interview met Marc Leijendekker (NRC 31 mei). „We willen heel Italië laten begrijpen dat de politiek moet veranderen. Op alle niveaus. Zij moet bereid zijn te luisteren naar de geluiden uit het eigen gebied. Hoe belangrijk de financiële instellingen en de buitenlandse markten ook zijn, we hebben ook te maken met een echte economie, met mensen die lijden. Ik kom uit Calabrië, het armste gebied van Europa. Vijftig procent van de jongeren boven de 18 jaar wil daar weg.” De vraag is of het klopt dat het Zuid-Italiaanse Calabrië de armste regio van Europa is.

Waar is het op gebaseerd?

Er zijn verschillende definities van armoede. Armoede blijft immers niet beperkt tot inkomens, maar kan ook gaan over sociale uitsluiting, gebrekkige toegang tot onderwijs of zorg. Bovendien gaat het bij armoede vaak om de vergelijking met andere mensen in je omgeving.

Wanneer haar gevraagd wordt waar ze deze uitspraak op baseerde, legt Orrico uit dat ze het over armoede heeft die gebaseerd is op het bruto binnenlands product: „De gegevens over de armoede van Calabrië komen uit het rapport van SVIMEZ [een denktank die zich bezighoudt met de ontwikkeling van Zuid-Italië] uit 2017, waarin Zuid-Italië wordt genoemd als het armste gebied in Europa wat betreft het bbp per hoofd van de bevolking, en Calabrië is de armste van de regio’s van Zuid-Italië.”

De armoede van Calabrië staat volgens haar in schril contrast met de enorme rijkdom van de maffia aldaar, de ’ndrangheta. „Desondanks zijn er verschillende ondernemers, professionals en jonge mensen die proberen terug te keren naar Calabrië of blijven om zaken te doen en werk te creëren.”

Het rapport van SVIMEZ noemt een bbp van 16.848 euro per hoofd van de bevolking in Calabrië in 2016. Ter vergelijking: in Europa is het gemiddelde 28.900 euro per hoofd van de bevolking.

En, klopt het?

Om te beginnen: zowel volgens de Wereldbank als het IMF is Moldavië het armste land van Europa, dus om Orrico iets tegemoet te komen, maken we alleen de vergelijking met de andere landen van de EU. Het bbp van 16.848 euro waar het rapport Svimez het over heeft, klopt niet helemaal met de cijfers die Eurostat geeft over 2016, al scheelt het niet veel.

Het statistische bureau van de EU geeft voor Calabrië een bbp van 17.100 euro. Eurostat houdt ook voor de rest van de Europese Unie per regio de statistieken bij, en dan blijkt al snel dat er meerdere regio’s zijn die op dit criterium fors lager scoren. De armste regio’s liggen in Oost-Europa en dan vooral in Bulgarije en Roemenië.

Volgens de cijfers van Eurostat was in 2016 de Bulgaarse regio Severozapaden het armst; de inwoners daar hadden gemiddeld een bbp van 8.600 euro. Om een gebied buiten Oost-Europa te nemen: het Griekse Oost-Macedonïe en Thracië heeft een bbp van 13.500 euro.

Conclusie

Calabrië is, als regio binnen de vierde economie van Europa, inderdaad relatief een zeer arme regio. De EU beschrijft ook dat „Calabrië wordt gekarakteriseerd door een verouderde industrie”, met een veel lagere werkgelegenheid (39,4 procent) dan Italië als geheel (57,2 procent), om nog maar te zwijgen over heel Europa (gemiddeld 71 procent). En wie in Calabrië is geboren, heeft minder kansen dan in de rest van Italië. Maar Orrico vergeleek de regio en het bbp per hoofd van de bevolking daar met heel Europa. De problemen en armoede zijn in Oost-Europa duidelijk groter. We beoordelen de stelling dan ook als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt
    • Toef Jaeger