EU vergroot het aandeel duurzame energie in 2030

Klimaat

Europa zet in op 32 procent duurzame energie in 2030, meer dan aanvankelijk afgesproken. Ook palmolie als brandstof gaat in de ban.

Franse boeren blokkeren een raffinaderij van Total bij Lyon. Total wil palmolie gaan importeren, in plaats van Frans koolzaadolie te gebruiken als biobrandstof. In de EU is nu afgesproken dat te verbieden REUTERS/Emmanuel Foudrot

De energieopwekking in de EU zal toch sneller groen worden. Daarover zijn EU-landen en het Europees Parlement het in de nacht van woensdag op donderdag na lang onderhandelen eens geworden. In 2030 moet 32 procent van alle energie duurzaam zijn, 5 procentpunt méér dan landen toezegden.

Bas Eickhout (GroenLinks) noemt het compromis „oké”. Het EP eiste 35 procent, omdat volgens berekeningen alleen dan de internationale klimaatafspraken uit Parijs gehaald kunnen worden. „Dus ik sta niet te springen en te dansen”, zegt Eickhout. Toch is hij ook wel tevreden omdat EU-leiders tijdens een top in oktober 2014 unaniem uitkwamen op 27 procent en lange tijd niet bereid leken tot meer. „Nu zitten we in ieder geval substantieel hoger”, zegt de Europarlementariër.

Lees ook het interview met promovendus Sierk de Jong, die de kansen voor biobrandstof in de luchtvaart berekende : ‘Vliegen op frituurvet kan makkelijk’

Dat dit gelukt is, komt door recente machtswisselingen in Zuid-Europa. In Italië kwam er na verkiezingen een coalitie met de populistische Vijfsterrenbeweging, die op milieugebied heel vooruitstrevend is. In Spanje regeren sinds kort de socialisten, die zich achter het voorstel van het EP schaarden. Die combinatie zorgde in de onderhandelingen voor een kentering. In 2023 zal het doel tussentijds worden herzien, en kan het eventueel verder worden opgeschroefd.

Onderhandelaars werden het in Straatsburg ook eens over het uitfaseren van palmolie als biobrandstof, omdat de grote plantages hiervoor slecht zijn voor het regenwoud en ook in verband worden gebracht met landroof en kinderarbeid. Het Europees Parlement stemde in januari voor een verbod, maar volgens de regels van wereldhandelsorganisatie WTO is dat ingewikkeld. Daarom wordt er geleidelijk afgebouwd, tot 2030, maar al vanaf 2020 mag het aandeel van voedselgewassen in ieder geval niet meer groeien. Door de maatregel zal waarschijnlijk ook soja verdwijnen uit de autotank.

Lees ook deze reportage over een getroffen regenwoud in Indonesië: Tegen de honger naar palmolie valt niet op te planten

Rolf Schipper van Milieudefensie noemt het „een overwinning voor miljoenen mensen in Indonesië, Maleisië, Afrika en Latijns-Amerika, die voor hun voedsel en inkomsten afhankelijk zijn van het regenwoud”. Het akkoord is bijzonder omdat zowel EU-landen als de Europese Commissie tot voor kort geen standpunt wilden innemen. Dit veranderde door Frankrijk, waar boeren woest zijn over het plan van energiebedrijf Total om de raffinage van palmolie op te voeren, ten koste van hun koolzaad.

De Commissie ging woensdagnacht akkoord met de uitfasering, maar maakte wel een voorbehoud. Dit heeft onder meer te maken met de gesprekken die momenteel worden gevoerd met Indonesië over een handelsakkoord. De Commissie vreest dat dit in gevaar kan komen. Eickhout denkt echter dat de Commissie het niet zal aandurven om de palmoliedeal te blokkeren, aangezien het Europarlement en EU-landen het wel met elkaar eens zijn. „Het zou politieke zelfmoord zijn.”

De onderhandelaars zijn het nog niet eens geworden over een nieuwe doelstelling voor energiebesparing. Het Europees Parlement wil dat de energie-efficiëntie in 2030 met 35 procent is vergroot. EU-landen zetten in op 30 procent. Een compromis haalde het woensdag net niet.

    • Stéphane Alonso