Opinie

    • Japke-d. Bouma

De bv Nederland is allang failliet

Japke-d. Bouma schrijft elke week over de taal die ze om zich heen hoort. Deze week: de uitdrukking ‘de bv Nederland’.

Ik las laatst op Teletekst dat ‘het geld rolt’ in Nederland, zo hard groeit de economie weer, na jaren van crisis. Ik dacht al: wat hoor ik? Maar dat is dus al dat geld dat uit onze portemonnees over straten en pleinen rolt, naar kappers, cafés en meubelzaken. Het is de grootste economische groei sinds het begin van deze eeuw.

Het gaat dus goed met de ‘bv Nederland’ – dat is dan de uitdrukking die je vaak hoort. Of althans, in VVD-kringen en bij Hans de Boer- en Bernard Wientjes-achtigen. Een vogelbeschermer of een muzikant hoor je zelden zeggen dat het goed gaat met de bv Nederland terwijl die toch ook aandelen hebben.

Ik was zelf vergeten wanneer Nederland precies een bv is geworden. Is daar iemand voor naar de Kamer van Koophandel geweest en zo ja wie dan? Ik heb het memo daarover in ieder geval gemist. Dat is wel vaker bij bv’s. Mark Rutte, de baas van de bv Nederland, vergeet ook weleens een memo. Sterker nog: op grond van een heel stapeltje vergeten memo’s heeft hij onlangs besloten om 1,4 miljard euro per jaar aan multinationals cadeau te doen door de dividendbelasting af te schaffen. Ook heel goed voor de bv Nederland zei hij erbij, maar ik vond het zelf meer op de beslissing van een eenmanszaak lijken.

Dat is het voordeel voor de directeur van een bv: dat hij of zij maar wat aan kan klooien zonder financiële aansprakelijkheid - en voor onbehoorlijk bestuur kan je je verzekeren. Wat dat betreft is de bv Nederland natuurlijk ook een beetje een schimmig bv’tje. Ik wil hier niets insinueren, maar criminelen hebben ze ook vaak. Ik noem hier een Willem Holleeder.

Hoe is Nederland een bv geworden? Wie is naar de Kamer van Koophandel gegaan?

Tegelijkertijd zitten wij Nederlanders muurvast in de bv Nederland. We kunnen er niet uit. Dat heb ik wel geprobeerd toen ik hoorde dat het nu heel goed gaat met de bv Nederland, dat zeg ik eerlijk. Ik ben toen naar mijn bank gereden om mijn aandelen te verkopen, eens flink te cashen en lekker aan het strand op Bali te gaan zitten, maar dat mocht niet. Mijn aandeel, mijn paspoort, staat namelijk alleen op mijn naam en is niet overdraagbaar, hoeveel vraag er momenteel ook naar is. Voor ons aandeelhouders betekent de bv Nederland dus dat we er min of meer aan vastzitten.

Kunnen we niet eens een andere rechtsvorm proberen? Ik krijg namelijk best vaak de indruk dat de bv Nederland allang failliet is en dat we al jaren een multinational zijn met Mark Rutte aan de knoppen. Ik wil eigenlijk ook helemaal niet dat Nederland een bv is. Ik vind Nederland veel meer een vereniging. Met heel veel werkgroepen, liefdewerk oud papier, commissies, en subverenigingetjes zoals de klaverjasclub op de voetbalvereniging met allemaal een ALV en een Groningse afdeling die langzaam in de aarde wegzakt. Of een vereniging van eigenaren, met van die oeverloze bijeenkomsten over hondenpoep in de gemeenschappelijke tuin. Probeer daar meer eens de dividendbelasting af te schaffen - dat gaat je niet lukken, met al die wakkere pensionado’s erin.

Of een vennootschap onder firma. Een voordeel daarvan is dat niemand precies weet wat het is. Tegen vijandige overnames kan je trouwens beter een maatschap vormen. Of een Poolse landdag! Met een gezellige barbecue erbij.

Maar het mooiste lijkt mij een stichting. Zonder winstoogmerk. Een stichting waarin het geen nieuws is dat we weer veel meer geld uitgeven, maar dat we aan iedereen gedacht hebben, een stichting voor het algemeen belang waar we ook over 50 jaar nog vrij kunnen ademen.

En waar we niet elke dag hoeven af te rekenen.

Taaltips via @Japked op Twitter.
    • Japke-d. Bouma