May schiet weinig op met winst in Brexitdebat

Brits Lagerhuis

De Britse premier May heeft belangrijke stemmingen gewonnen, maar de ruzie binnen de Conservatieven is nog niet beslecht.

Theresa May verlaat Downing Street op weg naar het Lagerhuis. Ben Stansall/AFP

Na twee dagen debatteren in het Lagerhuis over de Brexit bleek dat premier Theresa May weliswaar de belangrijkste stemmingen won, maar dat zij inhoudelijk weinig is opgeschoten. Nog steeds is May niet in staat een Brexitkoers door te drukken en als gevolg moet ze ofwel pro-Europese partijgenoten ofwel voorstanders van een harde Brexit teleurstellen.

Er werd dinsdag en woensdag tijdens twee marathonsessies gestemd over de Brexitwet, die het Britse uittreden uit de EU mogelijk maakt. Het is taaie en technische materie, die eveneens politiek explosief is. De inhoud van de wet bepaalt voor een deel hoe de Brexit eruitziet: hard of zacht.

Vorige maand was het aan het Hogerhuis om dezelfde wet te behandelen. De benoemde Lords en Baronessen waren uiterst kritisch over de Brexitkoers van May en pasten de wet middels vijftien amendementen aan. Zo eiste het Hogerhuis dat May de onderhandelingen met Brussel vroegtijdig aan het parlement voorlegt voor een „betekenisvolle stemming”.

Douane-unie

Britse volksvertegenwoordigers moeten het onderhandelingsresultaat kunnen afschieten en May opdragen terug naar Brussel te gaan voor nieuwe gesprekken. Ook wilde het Hogerhuis dat de regering stappen onderneemt om het Verenigd Koninkrijk na uittreding onderdeel te laten zijn van een douane-unie met de EU of zelfs de interne markt, zoals Noorwegen.

May en haar ministers waren tegen deze voorstellen. Onderdeel zijn van een douane-unie of de interne markt zou de Britten te veel binden aan EU-regels, een Brexit zonder uittreden. Ook zag May weinig in de toezegging voor eind november het onderhandelingsakkoord met de EU voor te leggen aan het parlement.

De premier zegt dat zo’n deadline haar onderhandelingspositie ondermijnt. De Europese Commissie komt dan pas over de brug met een realistisch voorstel nadat het Lagerhuis een eerste akkoord heeft afgeschoten. May is bang dat de Europese Commissie haar dan niet meer serieus neemt.

Lees ook: Langzamerhand komt het moment dat Theresa May kleur moet bekennen

De ogen waren de afgelopen twee dagen gericht op twintig Lagerhuisleden van de Conservatieven. Zij willen een zachtere Brexit en als zij tegen de plannen van May stemmen, kunnen zij de doorslag geven. Ze voerden de afgelopen dagen de druk op: zij wilden wél dat May akkoord ging met een betekenisvolle stemming.

Na overleg met de Tory-rebellen op haar kantoor maakte May een knieval. De premier beloofde met nieuwe plannen te komen om het parlement te betrekken. De rebellen beweren dat May heeft toegezegd als volgend jaar puntje bij paaltje komt geen chaotische ‘no deal’-Brexit door te voeren. Partijgenoten die wel een harde Brexit willen, beweren dat May deze belofte niet gedaan heeft.

Uiteindelijk namen de twintig Tory-rebellen genoegen met de belofte van May en won de regering de stemmingen. De ruzie binnen de Conservatieven is echter nog niet beslecht. Nog voor het zomerreces wil May de nieuwe douane- en handelsregels door het Lagerhuis loodsen. De strijd die nu weggemasseerd is, zal dan in alle hevigheid oplaaien.

    • Melle Garschagen