Een op de twintig thuiswonende ouderen uitgebuit of mishandeld

Het gaat om ongeveer 170.000 ouderen, op een totaal van 3,1 miljoen thuiswonende senioren. Vaak ontstaat het misbruik door overbelasting bij een mantelzorger.

Foto Nicolas Hansen / Getty

Naar schatting 5,5 procent van de thuiswonende 65-plussers heeft weleens te maken gehad met mishandeling of financiële uitbuiting. Dat blijkt woensdag uit een nieuw onderzoek in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Het gaat om ongeveer 170.000 ouderen, op een totaal van 3,1 miljoen thuiswonende senioren in Nederland. De ouderen geven aan dat zij te maken hebben gekregen met financiële benadeling, verwaarlozing of psychische, fysieke of seksuele mishandeling.

Financieel misbruik komt het vaakst voor. 3 procent van de ouderen heeft daarmee te maken gehad, blijkt uit het onderzoek. Daarna komen psychische (1,6 procent) of fysieke (1,1 procent) mishandeling het meest voor. Van verwaarlozing of seksuele mishandeling werd minder vaak melding gedaan.

Topje van de ijsberg

Vaak gaat het om meer dan een eenmalig incident. Een op de vijftig ouderen krijgt jaarlijks met mishandeling te maken. Volgens het onderzoek is dit nog maar het topje van de ijsberg. De resultaten moeten als ondergrens gezien worden, want ongeveer 17 procent van de ouderen zegt een 65-plusser te kennen die te maken heeft gekregen met mishandeling of uitbuiting.

“Het beeld is nog steeds schokkend”, schrijft minister Hugo de Jonge (VWS, CDA) aan de Tweede Kamer. “Ouderen moeten zich veilig voelen en veilig zijn.” De laatste keer dat het ministerie onderzoek liet doen naar ouderenmishandeling was tien jaar geleden. Het huidige onderzoek laat vergelijkbare cijfers zien als destijds.

Het Jeroen Bosch Ziekenhuis screent op de spoedeisende hulp elke patiënt van 70 jaar en ouder op tekenen van mishandeling. Lees ook: Oudere blijkt vaak mishandeld door ontspoorde mantelzorger.

Mantelzorger

In een meerderheid van de gevallen is de dader een bekende, bijvoorbeeld familie, een vriend(in) of een buurman. Ongeveer 60 procent van de daders is man. Het vaakst werd de echtgenoot gerapporteerd als pleger, gevolgd door de zoon of dochter.

Uit eerder onderzoek naar ouderenmishandeling blijkt dat veel misbruik ontstaat door overbelasting bij mantelzorgers. Cijfers van een project van het Jeroen Bosch Ziekenhuis laten zelfs zien dat twee op de drie mishandelde ouderen het slachtoffer zijn van een ontspoorde mantelzorger.

Voor het huidige onderzoek werden interviews afgenomen met ruim duizend 65-plussers in de gemeenten Rotterdam, Tilburg en Boxtel. De resultaten van het onderzoek komen overeen met studies naar oudermishandeling die in het buitenland zijn gedaan.

    • Steven Musch