Zes vragen over de rechtszaak tegen de moeder van Sharleyne

Het 8-jarige meisje viel in 2015 van een flat in Hoogeveen. Was het een ongeluk, zelfdoding of moord? Justitie denkt het laatste.

De Arend, de flat in Hoogeveen waar Sharleyne en haar moeder Heleen J. woonden. Foto Sake Elzinga

De rechtbank in Assen is deze woensdag het toneel van de openingszitting in de zaak tegen Heleen J. (38), de moeder van de 8-jarige Sharleyne. Het meisje werd juni 2015 dood gevonden onderaan haar flatgebouw in Hoogeveen. Aanvankelijk ging justitie ervanuit dat het overlijden van Sharleyne een noodlottig ongeval was of zelfdoding. Maar na een door Sharleynes vader afgedwongen onderzoek verdenkt het OM J. alsnog van moord.

  1. Wat is er bekend over de dood van Sharleyne?

    Een bewoner van de flat De Arend in Hoogeveen hoort in de nacht van 7 op 8 juni 2015 een klap. Als hij uit zijn raam kijkt, ziet hij beneden een meisje in een pyjama liggen. Het is Sharleyne, die met haar knuffel nog in de hand van de flat is gevallen. De man belt 112, maar voor het meisje is het al te laat.

    Bij de ballustrade op de tiende verdieping, waar Sharleyne woonde, zien buren een vrouw over de reling naar beneden kijken. Een buurman vertelt dat het Heleen J. is, de moeder van Sharleyne. Nadat ze haar dochter heeft zien liggen, loopt J. haar appartement weer in. Vervolgens rent ze terug naar buiten, richting haar auto, om sigaretten te halen. Agenten treffen J. aan bij het voertuig. Ze ruikt naar alcohol, en blijkt circa zeven glazen te hebben gedronken. J. wordt aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij Sharleynes dood.

  2. Lees hier de reconstructie die NRC maakte van het incident: De val van Sharleyne
  3. Is J. sindsdien continu verdachte geweest?

    Nee. Drie maanden na het incident besloot het OM geen vervolging in te stellen naar de moeder van Sharleyne, die zich al die tijd op haar zwijgrecht beriep. Justitie seponeerde de zaak omdat er niet genoeg bewijs op tafel lag om aan te tonen dat er sprake was van een misdrijf.

  4. Hoe kwam het dan nu toch tot een strafzaak?

    De vader van Sharleyne nam geen genoegen met het besluit van justitie. Hij begon met zijn advocaat een zogeheten artikel-12-procedure, om het OM te dwingen alsnog te vervolging over te gaan. Volgens Sharleynes vader, die op het moment van de val niet meer bij zijn dochter en zijn ex J. woonde, was het sporenonderzoek bij de flat “onvolledig en onprofessioneel”. Hij vond dat er wel degelijk aanwijzingen waren voor een kwalijke rol van Heleen J. Op 23 maart 2017 gaf het gerechtshof in Leeuwarden Sharleynes vader gelijk. Het is niet onaannemelijk dat J. een “zeer ernstig misdrijf” heeft gepleegd, oordeelde het hof. Daarom moest het onderzoek in het belang van de samenleving heropend worden.

  5. Welke aanwijzingen heeft justitie nu voor de schuld van J.?

    Dat zijn er verschillende. Zo dook een nieuwe getuige op: een bovenbuurman die Sharleyne en haar moeder vlak voor de fatale val heeft horen ruziemaken. Als dat waar is, kan de verklaring die J. direct na het incident gaf niet kloppen: zij zei toen dat ze lag te slapen toen Sharleyne naar beneden viel.

    Daarnaast ligt er een rapport van een forensisch arts, die het dossier van de zaak opnieuw heeft bekeken. Op basis van de papieren stukken concludeerde deze onderzoeker dat Sharleyne mogelijk vóór de val is gewurgd. Beschadigingen op haar hals zouden daarop wijzen. Als het meisje bewusteloos was, moet ze wel van de flat zijn gegooid. En dan blijft volgens justitie alleen J. over als verdachte – er zijn geen aanwijzingen gevonden dat er rond die tijd andere personen in het appartement waren.

  6. Wat zijn de argumenten van de verdediging?

    J.’s raadsman Paul van Jaarsveld bestrijdt nog altijd dat er sprake is geweest van een misdrijf. Hij zegt dat er genoeg redenen zijn om aan te nemen dat Sharleynes dood een ongeval was, of zelfdoding. Het slaapkamerraam van het meisje stond open. Een buurman zou haar eerder al eens slaapwandelend op de galerij hebben aangetroffen. En dan is er nog het A4’tje dat naast Sharleynes bed lag met daarop de tekst ‘Mama ik haat je’. Was dat een afscheidsbrief?

    Lees ook: Een ongeval, misdrijf of toch zelfmoord? Volgens justitie is Sharleyne door haar eigen moeder gewurgd en van de flat gegooid.

    Dergelijke scenario’s acht het OM echter uitgesloten. Zelfs als ze (al dan niet slaapwandelend) op de galerij is beland, kan ze nooit per ongeluk over de reling zijn gevallen. Die was 1.30 meter hoog – te hoog voor een 8-jarig meisje, aldus justitie. En suïcide komt bij jonge kinderen vrijwel nooit voor.

  7. Wat kunnen we verwachten van de strafzaak?

    Voorlopig staan vier dagen ingepland voor de behandeling van de zaak: deze woensdag, donderdag, vrijdag en komende maandag. Onder meer twee pathologen van het Nederlands Forensisch Instituut komen getuigen. Wanneer het OM met zijn strafeis zal komen, is nog niet bekend, wanneer er uitspraak volgt evenmin. Alle ogen zullen zijn gericht op de moeder van Sharleyne. Ze heeft tot nu toe niet alleen vooral gezwegen, maar kwam ook niet opdagen tijdens voorbereidende zittingen eerder dit jaar.

    • Vincent Sondermeijer