Legaliseert het land van de paus abortus?

Argentijnse abortuswet

Argentinië is diep verdeeld nu het congres woensdag moet beslissen of het instemt met legalisering van abortus.

Zoals de Dwaze Moeders zich tooiden met witte doeken die de luiers van hun door de junta ontvoerde kinderen moesten voorstellen, zo betogen de voorstanders van een ruimere abortuswet met pañeulos verdes, groene luiers. Foto EITAN ABRAMOVICH/AFP

María Consuelo Sánchez loopt in een stoet met voornamelijk vrouwen, achter een groot marmeren Mariabeeld richting Plaza de Mayo, het iconische plein in Buenos Aires – symbool voor strijd en protest. Omstanders krijgen foldertjes aangereikt met de tekst ‘Salvemos las 2 vidas’, laten we beide levens redden. „Pleeg je een abortus dan ontneem je niet alleen het recht op het leven van een kind, maar ook je eigen leven stopt. Een vrucht heeft al een ziel, heeft leven. Wie wil er nu een moordenaar zijn?”, zegt Sánchez, een vrouw van middelbare leeftijd, fel.

Deze woensdag stemt het Argentijnse Congres over legalisering van abortus. Volgens Sánchez staan de Argentijnen „op een kruispunt in onze geschiedenis. Ik bid dat onze politici een wijs en menselijk besluit nemen.”

Het wetsvoorstel verdeelt Argentinië – tevens het geboorteland van paus Franciscus – tot op het bot. Argentinië was op veel vlakken een pioniersland in Zuid-Amerika. Zo voerde het in 2010 als eerste land in de regio het homohuwelijk in, maar abortus ligt hypergevoelig.

President Macri, zelf prominent tegenstander van abortus, gaf eerder dit jaar wel zijn goedkeuring aan behandeling van de wet in het Congres, maar drong nadrukkelijk aan op een ‘verantwoord’ debat. Wat het Congres woensdag beslist is gissen: van ruim twintig volksvertegenwoordigers is nog niet duidelijk hoe ze zullen stemmen. Als het er nu niet van komt, vrezen voorstanders van het wetsvoorstel, is legalisering voor jaren van de baan.

Nu nog is abortus strafbaar, tenzij het leven van de moeder door de zwangerschap gevaar loopt, of als die het gevolg is van verkrachting. Maar in de praktijk zijn artsen ook in die uitzonderingsgevallen nog huiverig mee te helpen aan abortus uit angst toch vervolgd te worden.

De lening van 50 miljard van het IMF aan Argentinië brengt bij veel burgers traumatische ervaringen naar boven. Ze zijn huiverig voor hulp van 'el fondo'.

„De tijd is voorbij dat anderen, de Kerk of mannen de macht over mij hebben. Ik wil zelf het recht hebben om te beslissen wat ik doe met mijn lichaam”, zegt Liliana Neuman, een 20-jarige studente economie die demonstreerde vóór legale abortus. Een protest van vrouwenplatform Ni Una Menos (‘Niet één minder’) trok vorige week honderdduizenden betogers. De beweging is opgericht tegen het hoge aantal vrouwenmoorden en verkrachtingen in het macholand. En ook de huidige strenge abortuswet kost vrouwenlevens: jaarlijks worden er in het land (43 miljoen inwoners) naar schatting 400.000 clandestiene abortussen uitgevoerd. Daarbij overlijden elk jaar honderden vrouwen.

„Ik ben niet neutraal!”, stelde de katholieke gynaecoloog Cecilia Ousset, moeder van vier kinderen deze week dan ook in een ingezonden brief. Ze beschrijft erin hoe ze als arts meemaakt hoe vrouwen bij de eerste hulp komen met de meest afschuwelijke complicaties na een clandestiene abortus. „Het zijn meestal jonge en arme vrouwen die geen geld hebben om naar het buitenland te reizen voor een abortus. Ze zijn zelfs in mijn operatiekamer overleden. En als ze strijden voor hun leven, die laatste minuten, staat er zelfs een rechercheur naast hen die ze wil verhoren om te achterhalen: wie die illegale abortus heeft gepleegd”, schrijft ze in haar betoog. „Hoewel ik zelf nooit een abortus zou uitvoeren bij een vrouw ben ik voor een veilige, gezonde en gratis abortus.”

    • Nina Jurna