Elke straf zal onrechtvaardig voelen

Rechtszaak Anne Faber De ouders van Anne Faber kwamen dinsdag aan het woord. Ze spraken over hun verdriet en wilden niet met Michael P. in de zaal zijn.

De rechtbank in Utrecht voor de zaak tegen Michael P. Foto Lex van Lieshout/ANP

Hans Faber is „leeg”, zegt hij na de tweede en laatste zittingsdag. Keer op keer zijn de details over de moord en de verkrachtingen van Anne Faber, zijn nichtje, de afgelopen dag herhaald. Hij heeft in de rechtszaal naast hun advocaat gezeten. „We vonden dat er iemand van de familie in de zaal aanwezig moest zijn”, zegt hij. Zodat verdachte Michael P. ziet dat er mensen zijn die hij raakt en de nabestaanden ook door anderen niet worden vergeten.

Het Openbaar Ministerie eist 28 jaar cel en tbs met dwangverpleging tegen P. Dat is niet het gehoopte levenslang, maar ook geen teleurstelling, zegt Hans Faber. Officier van justitie Hester Leepel legt het op de zitting zo uit: „Hij mag niet zonder behandeling terugkeren in de maatschappij. Levenslang achten we, al vanwege noodzaak van tbs met dwangverpleging, niet aan de orde.” Bij levenslang wordt na 25 jaar bepaald of iemand in aanmerking komt voor reïntegratie.

Lees ook: OM eist 28 jaar en tbs met dwangverpleging tegen Michael P.

Het OM vermoedt dat P. handelde met voorbedachten rade, maar kan het niet bewijzen. Leepel: „Voor deze zaak geldt dat niet kan worden vastgesteld wanneer de verdachte het besluit voor de moord heeft genomen.”

Op de tweede zittingsdag is een prominente rol weggelegd voor de nabestaanden. Elze van Heeswijk, de moeder van Anne, legt haar slachtofferverklaring af. Over de dertien dagen durende zoektocht zegt zij: „Ik vond het moeilijk om in een warm bed te gaan liggen terwijl de regen tegen de ramen sloeg.” Er is een gat geslagen in de familie, dat bij elke gelegenheid pijnlijk voelbaar is, zegt ze. „Vrienden en collega’s worstelen met hun verdriet en kunnen niet goed functioneren op werk. Ze zijn bang om alleen te fietsen.”

Lees ook: Hoe burgers en politie 13 dagen zochten naar Anne Faber

Posttraumatisch stresssyndroom

Vader Wim Faber „herbeleeft de pijn en angst in het donkerst van de nacht”. Hij heeft een posttraumatisch stresssyndroom, zegt zijn advocaat later. „Ik word verscheurd door de gedachte niet verder te willen leven, maar toch verder te moeten.” Omdat hij dat verschuldigd is aan de mensen die van hem houden en van wie hij houdt.

„De volledige waarheid is nog niet boven tafel”, concludeert Elze van Heeswijk aan het begin van de tweede zittingsdag. „Waar zijn bijvoorbeeld haar telefoon, haar kettinkjes, haar zonnebril, haar portemonnee? Alles, kortom, dat geld waard is. Heeft hij ze verkocht of verstopt?” En waarom zat er geen bloed op haar kleren, terwijl P. zegt dat hij haar eerst heeft gedood en daarna heeft ontkleed. „Horrorsituaties dringen zich op in mijn hoofd. In elk scenario is ze alleen gestorven en heeft ze ondraaglijk geleden.”

Wim Faber en Elze van Heeswijk dragen nette grijze pakken en staan terwijl ze hun verhalen vertellen. Ze hebben familieleden meegenomen, die achter hen zitten. Na hun verklaring verlaten ze de zaal; ze willen er niet tegelijk met Michael P. zijn.

Tot 1 juli 2016 hadden nabestaanden en slachtoffers van ernstige misdrijven beperkt spreekrecht. Ze mochten alleen praten over ‘de gevolgen van het strafbare feit’. Sindsdien mogen ze ook andere onderwerpen aanhalen, zoals het strafbare feit, de schuld van de verdachte en de hoogte van de straf. „Welke straf hij ook krijgt, ik heb niet het gevoel dat het gaat beantwoorden aan mijn gevoel van rechtvaardigheid”, zegt Wim Faber.

De raadsvrouw van de familie van Anne vraagt om vergoeding van affectieschade: geleden schade vanwege het enorme verdriet omdat Anne er niet meer is. „Geld kan het leed niet wegnemen, maar het kan het leed wel erkennen.” De wet treedt op 1 januari 2019 in werking, en raadsvrouw Ruth Jager vraagt de rechters om daarop vooruit te lopen.

Aan het einde van de pauze komt er een kar vol lege kopjes en schoteltjes uit zittingszaal J van de rechtbank in Utrecht. In de ruimte hangt een scherm, waar vrienden en familie de zitting op volgen. Er zijn vandaag zo veel mensen, dat er nog een zaal ter beschikking is gesteld. Hans Faber: „Veel nabestaanden wisten nog niet precies wat er gezegd ging worden. Het is bij sommigen hard binnengekomen.”

De familie van Anne is nog niet klaar met zoeken. Dinsdagavond laten ze bij de talkshow Jinek een foto van het kettinkje zien dat nooit gevonden is, maar voor de familie heel veel betekent. Haar vader gaf het haar zodat ze het kon ruilen, bijvoorbeeld voor geld. Zodat ze altijd iets had om mee thuis te komen.

Twitter avatar TweetKimBos Kim Bos Dit is het kettinkje van Anne Faber dat haar familie nog zoekt. Ze kreeg het van haar vader. Michael P. zegt dat hij het, net als haar oorbellen, nooit heeft gezien. Het is 18 krt goud en bevat briljant geslepen diamant. #annefaber https://t.co/kEyQTI4raY
Maandag verklaarde P. in de rechtbank over wat er volgens hem is gebeurd met Faber. Over verkrachten en vermoorden heeft Michael P. het vaker gehad.
    • Kim Bos