Argentijnen zijn huiverig voor hulp van ‘el fondo’

Valutacrisis

De lening van 50 miljard van het IMF aan Argentinië brengt bij veel burgers traumatische ervaringen naar boven.

Demonstranten tegen bemoeienis van het IMF met Argentinië, vorige week in Buenos Aires. Foto Sarah Pabst / Bloomberg

De 50 miljard dollar (omgerekend 42 miljard euro) die Argentinië de komende drie jaar van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) leent moet verder afglijden van de Argentijnse economie tegengaan, hoopt de Argentijnse president Mauricio Macri. Maar bij de Argentijnen steekt een oude nachtmerrie de kop op: de angst voor ‘el fondo’, het fonds, is groot.

Zoals bij Mario Lazaro (53) uit de volkswijk Villa 31 in Buenos Aires, die het afgelopen weekeinde slapeloze nachten had. Angstbeelden spoken door zijn hoofd. Gaat hij nu opnieuw alles verliezen?

In februari 2002, enkele maanden na het ‘faillissement’ van Argentinië, toen het land de opgebouwde buitenlandse schuld van maar liefst 93 miljard dollar besloot niet meer af te lossen, werd Lazaro ontslagen als vertegenwoordiger bij een importbedrijf. Hij verloor zijn kleine beetje spaargeld toen de bank over de kop ging en vervolgens liep ook zijn huwelijk op de klippen.

„Ik ben na veel omwegen hier in deze arme volkswijk terechtgekomen en probeer al een paar jaar te overleven als schilder en aannemer. Ik heb een klein huisje en een nieuw gezin. Maar met deze IMF-lening storten we onszelf weer in de armoede, ik kan de stroomrekening nu al niet betalen en het IMF wil ons alleen maar verder verarmen”, foetert Lazaro.

Geen andere keuze

Om de gigantische waardedaling van de Argentijnse peso tegen te gaan zag de rechtse president Mauricio Macri, die sinds 2015 aan de macht is in het Zuid-Amerikaanse land, geen andere oplossing dan hulp in te roepen van het door de Argentijnen zo gevreesde en gehate IMF. In enkele maanden steeg de inflatie in Argentinië van 18 procent in december, tot 25 procent op jaarbasis, afgelopen week.

Vertrouwen op verbetering is er niet: het begrotingstekort van Argentinië is hoog, en het land importeert veel meer dan het exporteert. Daarbij heeft Argentinië te lijden onder internationale marktbewegingen waar het zelf amper invloed op heeft. De olieprijs is het laatste jaar flink opgelopen en ook de sterke dollar draagt niet bij aan een stabiele situatie.

Volgens analisten drukt de erfenis van de vorige links-peronistische (naar de vroegere president Juan Perón) president Cristina Fernández de Kirchner, die met een door de overheid gestuurde en gesubsidieerde markteconomie het begrotingstekort sterk opdreef, nog altijd zwaar op Macri.

Keiharde voorwaarden

De hervormingsgezinde president, heeft het vertrouwen gewonnen van de internationale markten, een reden waarom het IMF de gigantische lening nu beschikbaar stelt. Maar het fonds verbindt er tegelijkertijd ook keiharde voorwaarden aan. Zo mag de inflatie niet verder oplopen. Het begrotingstekort moet volgend jaar al zijn afgenomen van 2,2 procent tot 1,3 procent en Argentinië moet ook strenge bezuinigingsmaatregelen doorvoeren.

„We weten wat dat inhoudt. Uiteindelijk zal de bevolking hier onder lijden en zal de economie verder gemonopoliseerd worden door de handelselite”, zegt Guillermo Robledo van Observatorio de la Riqueza, een economische organisatie die een betere verdeling van rijkdom bepleit.

„Met het IMF worden we weer aan het lijntje gehouden, en doet Macri ons beloftes die ons uiteindelijk alleen maar verder verarmen. Benzineprijzen gaan de lucht in en elektriciteit wordt duurder. Nu al komen gezinnen niet uit. Ondertussen investeert de elite ook niet in het land. Zij wisselen hun pesos voor dollars en zetten die veilig op banken in het buitenland. Wie houdt wie nu voor de gek”, vraagt Robledo zich af.

De afgelopen week waren er al demonstraties in Argentinië en ook voor de komende week staan nieuwe protesten gepland.

De vraag is wat de impact zal zijn van Macri’s besluit op de presidentsverkiezingen volgend jaar, waar hij hoopt op herverkiezing.

Ook zijn grote tegenstander Cristina Kirchner – nu senator – hoopt op herverkiezing, maar vooralsnog lijkt een meerderheid van de Argentijnen haar niet terug te willen. Ondertussen is de oppositie te zeer verdeeld om nu een krachtige vuist richting Macri te maken.

Ondernemer Mario Lazaro maakt zich vooral druk om zijn kleine aannemersbedrijfje. „Als mensen moeten bezuinigen, huren ze mij niet meer in. Dan doen ze zelf de klusjes. En wat als de inflatie verder oploopt? Ik heb laatst al dollars opgekocht, voor de zekerheid. Mijn grootste angst is dat ik straks opnieuw alles verlies.”