Wat blijft er over na een koersval van 98 procent?

Deze rubriek belicht iedere maandag beursfondsen die in de belangstelling staan. Deze keer: Steinhoff

Foto Dwayne Senior/Bloomberg

Stel: je staat als brandweerman met je brandslang voor een kerncentrale in complete meltdown, waar metershoge vlammen uitslaan. In je rug staat een groep mensen met een stopwatch, die de watertoevoer dichtdraait als het ze niet snel genoeg gaat. Dit is ongeveer het scenario voor financieel directeur Philip Dieperink van Steinhoff. De boekhouding van de Zuid-Afrikaanse meubelgigant is de kerncentrale, de mensen bij de brandkraan de investeerders die Dieperink nog één kans geven om te bewijzen dat de „Ikea van Afrika” met een zeer goed plan kan komen om niet definitief onderuit te gaan.

Bij Steinhoff, na Ikea de tweede meubelverkoper ter wereld, ontvouwde zich in december een enorm boekhoudschandaal, waardoor de jaarrekeningen van 2015 tot 2017 herzien moesten worden. Volgens een voorlopige schatting – het onderzoek loopt nog – gaapt er een gat van 6 miljard euro in de boeken, bovenop een schuld van 9,6 miljard. Topman Markus Jooste werd op staande voet ontslagen. Sindsdien verdampte ruim 98 procent van de beurskoers van Steinhoff, dat zijn hoofdnotering in Frankfurt heeft en kantoor houdt in Amsterdam. Er werken wereldwijd 130.000 werknemers in 12.000 vestigingen, met name in Zuid-Afrika, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.

Markus Jooste wordt vervolgd in Zuid-Afrika: Steinhoff geeft ontslagen topman aan

Terwijl de situatie voor de meubelgigant uitzichtloos leek, kwam het vorige week donderdag verrassend tot een akkoord met een groep crediteuren die een meerderheid van de schuld in handen heeft. De directie van Steinhoff heeft groen licht om tot het einde van de maand na te denken over een herstructureringsplan, terwijl de schuldeisers in die periode geen gerechtelijke procedures meer zullen starten. Het plan van de directie is om het betalen van de schulden drie jaar uit te stellen, zonder dat er rente wordt betaald. Schuldeisers worden aan het einde van de rit extra gecompenseerd. Roberto Lampl, fondsbeheerder in opkomende markten bij de Londense firma Alquity, ziet de voorbereiding van een liquidatie. „Wat je nu ziet is een pauze, waarin goed uitgezocht wordt welke onderdelen van het bedrijf iets waard zijn. Er moet nu bedrijf voor bedrijf, activa voor activa gekeken gaan worden naar de waarde.”

Even terug naar hoe het zo mis kon gaan. Steinhoff boekte de laatste jaren spectaculaire groei door een flinke reeks overnames in het Verenigd Koninkrijk en de VS. Overnames die werden gedaan met geleend geld, waarbij tegenvallende prestaties van de nieuw verworven bedrijven werden verdoezeld met weer nieuwe overnames. Het boekhoudschandaal openbaarde vooral hoe weinig winst Steinhoff werkelijk maakte. De schuldeisende banken hebben het drama volgens Lampl aan zichzelf te danken. „Ze wilden veel te graag geld uitlenen en hebben hun werk niet goed gedaan.” Met de 9,6 miljard euro schuld kan het volgens Lampl niet anders dan dat de banken het bedrijf overnemen en opsplitsen.

Het wordt de komende drie weken dus zweten in de bestuurskamer bij Steinhoff. „De schuldeisers is meer duidelijkheid beloofd over de werkelijke situatie bij Steinhoff”, zegt analist Mark Hodgson van het Zuid-Afrikaanse onderzoeksbureau Avior. „Maar het blijft moeilijk te zeggen in welke vorm het verder moet – als ze hier überhaupt wel uitkomen. Het staat vast dat er een vergaande reorganisatie moet komen, die dan ook nog ordelijk uitgevoerd moet worden.” Ongeacht wat er op 1 juli wordt gepresenteerd is er volgens fondsbeheerder Roberto Lampl één ding zeker: voor de huidige aandeelhouders is het spel uitgespeeld. „De waarde van het aandeel is praktisch gezien nul – ze zijn alles al kwijt.” Lampl voorspelt dat de banken uiteindelijk het gevecht zullen aangaan over wie wat krijgt. „Daar komt geen aandeelhouder meer bij kijken.”

    • Sjoerd Klumpenaar