Psycholoog gaat helpen bij aangifte mensenhandel

Door eerst met een psycholoog en daarna pas met een rechercheur te praten, zouden slachtoffers van mensenhandel zich meer op hun gemak voelen om hun verhaal te doen.

De politie begint deze maand een proef die onderzoekt of slachtoffers van mensenhandel ook door een forensisch psycholoog gehoord kunnen worden. De psycholoog zou ervoor kunnen zorgen dat slachtoffers zich meer op hun gemak voelen en beter kunnen vertellen wat hun overkomen is. De politie hoopt dat er hierdoor meer slachtoffers van mensenhandel aangifte doen.

De proef sluit aan bij een onderzoek van het Centrum Kinderhandel Mensenhandel, dat deze dinsdag is gepubliceerd. Hierin staat de aanbeveling aan de politie om te experimenten met het horen van slachtoffers door forensisch psychologen.

De proef richt zich in eerste aanleg op minderjarige slachtoffers. In 2016 meldden zich 952 slachtoffers van mensenhandel bij politie en hulpverlening, blijkt uit de Slachtoffermonitor 2012-2016. Dat waren er minder dan in 2015 (1.150) en 2014 (1.256). Volgens hulpverleners en politie is de mensenhandel niet afgenomen, wel de aandacht ervoor. Iets minder dan een kwart van de slachtoffers was in 2016 minderjarig.

Van de geregistreerde slachtoffers deden dat jaar minstens 182 mensen aangifte. Hoeveel van hen minderjarig waren, weet de politie niet. Ze vermoedt dat het aandeel relatief klein is: minderjarigen zijn vaak loyaal aan hun uitbuiter.

Belangrijkste bewijs

Volgens hulpverleners is aangifte doen erg belastend voor slachtoffers van mensenhandel. Rechercheurs zijn bij het horen van slachtoffers te veel gericht op het verkrijgen van een zo uitgebreid mogelijke slachtofferverklaring , die in de strafzaak vaak het belangrijkste bewijs is en uiteindelijk een veroordeling moet opleveren. Ze stellen daarom herhaaldelijk dezelfde vragen. Die hebben een ongewenst effect: de jonge slachtoffers, van wie een deel verstandelijk beperkt, beginnen te twijfelen aan hun eigen verhaal en klappen dicht. Ook de gesprekken met de rechter-commissaris en de advocaat van de verdachte worden door de slachtoffers als heel belastend ervaren.

„De psycholoog moet het slachtoffer door de aangifteprocedure loodsen”, zegt Monique Mos, hoofd Operatiën bij de politie-eenheid Den Haag en belast met de portefeuille mensenhandel. Zo kan het slachtoffer de eerste gesprekken met de psycholoog voeren, zegt Mos. Later schuift de rechercheur aan, of hij stelt zijn vragen via de psycholoog. Het is niet de bedoeling dat de psycholoog de rol van de politie overneemt.

Warner ten Kate, officier van justitie belast met mensenhandel, reageert verheugd op het nieuwe project: „Ik hoop dat we zo meer meisjes over de streep trekken om aangifte te doen.”